Montessori Pedagojisinde Çevrenin Çocuk Gelişimi Üzerinde Etkisi: Bahriye Üçok Ekolojik Çocuk Yuvası Örneği

Abstract

Kamusal alanlar insanların isteğine bağlı onlara opsiyon sunmaktadır. Başarılı bir kamusal mekân, insanlara güvenilir, heyecan verici ve çekici bir ortam yaratmaktadır. Erken çocukluk dönemi, bireyin yaşam boyu gelişim sürecinde kritik bir eşik olarak kabul edilmekte olup, çocukların fiziksel, bilişsel, sosyal ve duygusal yönlerden temellerinin atıldığı bir süreçtir. Bu dönemde çocuğun bulunduğu fiziksel çevre, gelişimsel kazanımlar üzerinde doğrudan etkili olmakta; özellikle okul öncesi eğitim kurumlarının iç ve dış kamusal mekân düzenlemeleri, çocuğun öğrenme deneyimlerini biçimlendirmektedir. Bu bağlamda, okul öncesi eğitim yapılarının çevresinde yer alan açık alanlar ve peyzaj tasarımları, yalnızca estetik bir unsur olarak değil, aynı zamanda çocuk gelişimini destekleyen pedagojik bir araç olarak değerlendirilmelidir. Bu makalenin temel amacı, okul öncesi eğitim yapılarında kamusal mekân dagojik esaslarına uyumlu olacak şekilde, esnek modüler, doğa ile entegre edilmiş, duyulara hitap eden öğrenme alanlarının tasarlanması gerekliliğini savunmaktadır. ve peyzaj tasarımının önemini vurgulamaktadır. Bu doğrultuda çalışma bir lokasyonun barındırdığı aktivitelerle, çocuklar için çekici hale gelmesi veya başka bir deyişle bir destinasyon olmasıyla ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmanın kavramsal çerçevesi geleneksel sınıf düzenlerinden farklı olarak Montessori eğitim yaklaşımı, öğrenmenin yalnızca kapalı mekanlarda değil, açık alanlarda da özgürce gerçekleşebileceğini savunmaktadır. Montessori pedagojisi, çevrenin çocuğun bağımsız öğrenme süreçlerini destekleyecek şekilde özenle hazırlanmasını öngörmektedir. Bu doğrultuda, İstanbul Kadıköy ilçesinde yer alan ekolojik anlayışı ile tasarlanan, LEED Yeşil bina sertifikasında platin seviyesinde (80/110) puan alan Bahriye Üçok Anaokulu örneği üzerinden değerlendirme yapılmıştır. Araştırma kapsamında nitel yöntemlerine başvurulup mekânsal gözlemler ve alan analizleri yapılarak mevcut peyzaj düzenlemelerinin çocukların oyun davranışları, motor becerileri, sosyal etkileşim düzeyleri ve doğa ile kurdukları ilişkiler üzerindeki etkileri irdelenmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda Bahriye Üçok Anaokulunun açık alanları ve peyzaj düzenlemesi, çocukların fiziksel gelişimi ve doğa ile etkileşimleri açısından önemli avantajlar sunduğu ortaya çıkmıştır. Tartışma bölümünde planlanan anaokulu projelerinde Montessori felsefesinin

Public spaces offer people options depending on their wishes. A successful public space creates a safe, exciting, and attractive environment for people. Early childhood is a critical threshold in the individual’s lifelong development process. It is a process in which the foundations of children’s physical, cognitive, social, and emotional aspects are laid. During this period, the physical environment in which the child is located directly impacts developmental achievements; especially, preschool educational institutions’ interior and exterior public space arrangements shape the child’s learning experiences. In this context, open spaces and landscape designs around preschool education buildings should be evaluated as an aesthetic element and a pedagogical tool that supports child development. The primary purpose of this article is to emphasize the importance of public space and landscape design in preschool education buildings. In this regard, the study reveals that the activities a location hosts are related to its attractiveness to children or, in other words, its being a destination. Unlike traditional classroom arrangements, the study’s conceptual framework argues that, in the Montessori Method, learning can occur freely in closed and open spaces. Montessori pedagogy requires that the environment be carefully prepared to support the child’s independent learning processes. In this context, an evaluation was made on the example of Bahriye Uçok Kindergarten, which was designed with an ecological understanding and received platinum level (80/110) points in the LEED Green building certificate, located in the Kadıkoy district of Istanbul. Within the scope of the research, qualitative methods were used, spatial observations and field analyses were made, and the effects of existing landscape arrangements on children’s play behaviors, motor skills, social interaction levels, and their relationships with nature were examined. As a result of the findings, it was revealed that the open spaces and landscaping of Bahriye Uçok Kindergarten offer significant advantages in terms of children's physical development and interaction with nature. In the discussion section, the study advocates the need to design flexible, modular, nature-integrated, sensory learning spaces by the pedagogical principles of the Montessori philosophy in planned kindergarten projects.