Ergenlerin duygusal okuryazarlık düzeylerinin yordanmasında aile içi iletişim ve akran ilişkilerinin rolü

Abstract

Bu çalışmada ergenlerin duygusal okuryazarlık düzeylerinin yordanmasında aile içi iletişim ve akran ilişkilerinin rolünü belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın veri seti, İstanbul Bahçelievler'deki ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören toplam 453 öğrenci aracılığıyla elde edilmiştir. Çalışmada "Duygusal Okuryazarlık Ölçeği", "Aile İletişim Kalıpları Ölçeği" ve "Akran İlişkileri Ölçeği" kullanılmıştır. Ayrıca ergenlerin demografik özelliklerinin belirlenmesi için anket formu oluşturulmuştur. Ölçeklerden alınan puanların incelenmesinde; betimsel istatistikler, tek yönlü varyans, t testi, çoklu regresyon ve pearson korelasyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarında; kız ergenlerin erkek ergenlere göre duygusal okuryazarlık düzeylerinin daha yüksek olduğu, ergenlerin başarı durumları arttıkça duygusal okuryazarlık düzeylerinin arttığı, aile iletişim kalıpları ölçeğinin diyalog alt boyutunda kızlar lehine anlamlı bir farklılığın olduğu; ailede diyalog yönelimi arttıkça ergenlerin başarı durumlarının arttığı ve kızların erkeklere göre daha iyi akran ilişkileri geliştirdikleri saptanmıştır. Çoklu regresyon analizi sonucuna göre ise, diyalog yöneliminin duygusal okuryazarlık becerileri üzerinde yüksek, akran ilişkilerinin genel aile iletişim kalıplarına göre düşük düzeyde anlamlı yordayıcı etkisi bulunurken; uyum yöneliminin duygusal okuryazarlık becerileri üzerinde anlamlı yordayıcı etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.In this study, it was aimed to determine the role of family communication and peer relationships in predicting the emotional literacy levels (ELLs) of adolescents. Relational survey model was used in the study. The data set of the research was obtained through a total of 453 students studying in secondary education institutions in Istanbul Bahçelievler. "Emotional Literacy Scale", "Family Communication Patterns Scale" and "Peer Relationship Scale" were used in the study. In addition, a questionnaire form was created to determine the demographic characteristics of the adolescents. In the examination of the scores obtained from the scales; descriptive statistics, one-way variance, t-test, multiple regression and pearson correlation analyzes were used. In the results of the research; it was found that the ELLs of female adolescents are higher than male adolescents, the ELLs of adolescents increase as their success levels increase, there is a significant difference in favor of girls in the conversation orientation of the family communication patterns scale; it has been determined that as the orientation towards conversation in the family increases, the success of the adolescents increases and the girls develop better peer relations than the boys. According to multiple regression analysis, while conversation orientation has a high predictive effect on ELLs, peer relationships have a low significant predictive effect compared to general family communication patterns; it was determined that conformity orientation did not have a significant predictive effect on ELLs.