تقدير الذات دراسة مفاهيمية في ضوء التصور الإسلامي

Abstract

Modern psikoloji, "özsaygı" kavramını psikolojik analiz metodolojilerinde temel bir kavram olarak değerlendirmektedir. Batı'nın psikolojik bakış açısına göre, özsaygı'yı arttırıcı unsurlar modern insanın benlik algısını oluşturmaktadır. Bu unsurlar bireyin öz yargısına ve bakış açısına katkıda bulunarak psikolojik refahını, davranışlarını, ilişkilerini ve toplumsal performansını etkilemektedir. Bu kavramın önemi ve Batı'daki psikolojik çerçeveye göre kritik rolü göz önüne alındığında, bu araştırma ''özsaygı'' kavramını benimsemeden önce onun ortaya çıktığı kültürel ve felsefi arka planın titizlikle incelenerek yeniden formüle edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Çalışma, psikoloji ve davranış alanlarındaki entelektüel ve pratik sonuçları derinlemesine incelemeyi amaçlamanın yanı sıra, bu sonuçları İslamî bakış açısıyla ortaya koymaya ve İslam fıkhını esas alarak incelemeye tabi tutmaya çalışır. Çalışmada ayrıca, Batı felsefesinin kavramsal boyutlarından kaçınan İslam temelli bir anlayış inşa edilmeye çalışılır. İslamî perspektif içerisinde bireylerin kendilerini tanımlayabilecekleri, etkileşimlerine ve davranışlarına rehberlik eden unsurlar vurgulanmaktadır. Bu İslamî bakış açısı, vahyin temellerine (kulluk, yaradılış ve gayb) dayanmakta, ayrıca izzet ve mesuliyet kavramları ile Müslümanların anlam ve değer yükledikleri mücadele ve arayış ikilemini desteklemektedir. Çalışma, modern Müslüman algılarını şekillendiren kavramsal yapılara yönelik daha fazla araştırma yapılmasını ve bu kavramlara dikkat çekilmesini önermekte, lekelerden tasfiye ederek İslamî bilişsel sistemlere uygun olarak inşa etme ihtiyacını vurgulamaktadır.

Modern psychology considers the concept of "self-esteem" as a fundamental concept in psychological analysis methodologies. According to the Western psychological perspective, the enhancers of self-esteem constitute the modern human's self-perception. These enhancers contribute to the individual's self-judgment and perspective, thus influencing their psychological well-being, behavior, relationships, and societal performance. Given the significance of this concept and its crucial role in the Western psychological framework, this research underscores the necessity to reformulate it before embracing it. This involves a rigorous examination of the cultural and philosophical backgrounds from which it emerged. The study seeks to delve into the intellectual and practical consequences within the realms of psychology and behavior. It endeavors to present these consequences through the perspective of Islamic views and subject them to scrutiny by employing Islamic jurisprudence. The study further seeks to construct an Islamic-based understanding that avoids Western philosophical dimensions. It highlights elements within the Islamic perspective through which individuals can define themselves, guiding their interactions and behaviors. This Islamic perspective is anchored in the constants of revelation (servitude, creationism, and the unseen), reinforcing the concepts of dignity, responsibility, and the duality of striving and seeking that Muslims derive meaning from. The study recommends further research and attention to conceptual frameworks shaping contemporary Muslim perceptions, emphasizing the need for purification from impurities and construction in accordance with Islamic cognitive systems.