2000'li yıllarda eğitim sendikacılığının değişimi: Eğitim-Bir-Sen örneği

Abstract

Bu araştırmanın amacı, Eğitim-Bir-Sen özelinde eğitim sendikacılığının 2000'li yıllardaki değişimini ortaya koymaktır. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada veriler yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi aracılığı ile toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, en az 2 yıl Eğitim-Bir-Sen yöneticiliği yapmış 19 kişiden oluşmaktadır. Bunlardan, 3 kişi genel merkez yönetim kurulu üyesi, 9 kişi İstanbul'da şube yöneticisi ve 7 kişi de İstanbul'da ilçe yöneticisi görevleri olan sendika yetkilileridir. Araştırma sonucunda eğitim çalışanların farklı sebeplerle sendikalara üye olduğu ifade edilmektedir. 2000'li yıllar öncesinde daha çok ideolojik gerekçelerle sendikalara üye olunduğu belirtilirken sonraki yıllarda ise, sendikaların üyelerine sunduğu imkânların ve faydaların üye olmada daha önemli olduğu, çalışanların beklentilerinin de üye olmada önemli bir etken olduğu dile getirilmiştir. Eğitim-Bir-Sen'in kurulduğu yıllardaki amaçlarının değişmediği ancak mali ve sosyal amaçların günümüzde daha fazla öne çıktığı ifade edilmiştir. Bunun yanında, Eğitim-Bir-Sen'in faaliyetlerinin de ekonomik gücünün ve üye sayısının artması ile birlikte, 2010 yılı sonrasında çeşitlendiği ve farklılaştığı belirtilmiştir. Eğitim-Bir-Sen'in kurumsal yapısının değişen yıllar içinde güçlendiği, özelikle genel kurulların daha şeffaf hale geldiği, teşkilat yapısının değişen tüzük ve yönetmeliklerle daha formel bir yapıya kavuştuğu söylenmiştir. Yine bu süreçte Eğitim-Bir-Sen'in tabandan tavana tüm yöneticileri arasında sıkı bir bağ olduğu, yöneticilerin iletişime her zaman açık olduğu, gelişen teknolojik imkânlar sebebiyle ulaşılabilirliğin daha iyi duruma geldiği de görülmüştür. 2010 yılı sonrasında Eğitim-Bir-Sen'in yetkili sendika olması ile birlikte hükümetle daha sıkı ilişkiler yürüttüğü ifade edilmiş, bu ilişkilerde dönemin hükümetleri ile ideolojik yakınlığının olmasının iletişimi kolaylaştırdığı belirtilmiştir. Hükümetle ideolojik yakınlığının bulunması, hükümetin tahakkümü altına girmesi anlamına gelmediğinin, aksine bazı sorunların dile getirilmesi için şiddet içermeyen çok sayıda eylemin de hükümete karşı yapıldığı ifade edilmiştir. Eğitim-Bir-Sen, 2010 yılı sonrası yetkili sendika olarak katıldığı toplu sözleşme süreçlerine, kapsamlı hazırlıklar yaptığı fakat bazı konularda mevzuattan kaynaklanan sıkıntıları aşamadığı dile getirilmiştir. Toplu sözleşme süreçlerinde Eğitim-Bir-Sen'in daha çok diyalog ve işbirliği içinde, çözüm odaklı olduğu ifade edilmiştir. Uluslararası alanda yaşanan her değişimden sendikal gündemin etkilendiği, özellikle ekonomik dalgalanmaların ilk olarak emekçi kesimi etkilediği katılımcılar tarafından vurgulanmıştır. Göç, savaş, doğal afet gibi sosyal ve siyasi olaylar, insanların yaşadığı coğrafyaları değiştirmesine bunun yanında gelişen teknoloji ile yapay zekânın insan gücünün önüne geçmesine sebep olduğu belirtilmiş ve sonucunda işsizliğin artması sonucu sendikaların ve sendikacılığın yakın gelecekte gerekli olmayacağı ifade edilmiştir.

The purpose of this research is to reveal the changing in education unionism in 2000s, with the sample of Egitim Bir Sen. In the research, in which qualitive research method was used, data is collected through semi-structured interview method. The study group of this research consist of 19 people who have worked as directors in Egitim Bir Sen at least 2 years. Three of them are central board members, nine are branch managers in Istanbul. And seven of them are union officials, who are district managers in Istanbul. At the end of the research, it is expressed that education employees get to be members of some unions for various reasons. It is revealed that before 2000s, people get to be members of unions for ideological purposes. However, in following years, the opportunities and benefits offered by the unions gain importante. Also expectations of employees get to be important for decisions. It is expressed that aims of Egitim Bir Sen haven't changed till it was founded, however, the financial and social objectives gain importante these days. In addition, it was stated that activities of Egitim Bir Sen diversified and diferentiated after 2010, with the increase in economic power and increasing number of members. It is said that the corporate structure of Egitim Bir Sen has strenghtened in years, especially the general assembler have become clearer. The structure of the organization has gained a more formel style with the changing statutory rules and orders. In this process, it is observed that there is a tight connection between all leaders in Egitim Bir Sen. All the administrators are always open for communication, and accesibility has improved due to the developing technological opportunuties. It is stated that after 2010 when Egitim Bir Sen became the authorised union, it had closer relations with the government and it is also stated that in these relations, the ideological affinity with the government facilitated the communication. It is is expressed that having an ideological affinity with the government does not mean that it will be under the domination of the government, on the contrary, non- violent actions have been carried out against the government to express some problems. It is stated that Egitim Bir Sen has made extensive preperations for the collective contract process in which it participate as the authorised union after 2010, but it could not overcome the problems arising from the legislation on some issues. It is expressed that in collective contract process Egitim Bir Sen was more solution oriented in dialogue and cooperation. It is empasized bu the participans that the union agenda is affected bu all the changings in international arena, and also economic fluctuations affect workpeople first. It is mentioned that social and political events such as migration, war, natural disasters force people change their geographies. In addition, with the developing technology, artificial intelligence precludes man power and cause growing unemployment. And it is expressed that with increasing unemployment unions and unionism will not be necessary any more in near future.