Ortaokul Yöneticilerinin Özel Eğitim Mevzuatına İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, devlet ortaokullarında görev yapan ortaokul yöneticilerinin özel eğitim mevzuatına dair bilgi düzeylerini, mevzuatın yeterliliği konusundaki görüşlerini, uygulama süreçlerinde karşılaştıkları zorlukları ve çözüm önerilerini analiz etmektir. Çalışmada, nitel araştırma desenlerinden biri olan durum çalışması modeli tercih edilmiştir. Araştırmanın katılımcı grubunu, İstanbul'daki 8 farklı ortaokulda görev yapan beş okul müdürü ve on beş müdür yardımcısı oluşturmaktadır. Katılımcılar, konuya dair bilgi sağlayabilecek deneyimli kişiler arasından seçilmiştir. Veri toplama sürecinde, literatür taraması yapılmış, uzman görüşleri doğrultusunda yarı yapılandırılmış bir görüşme formu geliştirilmiştir. Görüşme formu, yöneticilerin özel eğitim mevzuatı hakkındaki bilgi düzeylerini, uygulama deneyimlerini ve karşılaştıkları sorunları anlamayı hedefleyen açık uçlu sorulardan oluşmuştur. Görüşmelerden elde edilen veriler, içerik analizi yöntemiyle incelenmiş ve temalara ayrılmıştır. Araştırma bulguları, yöneticilerin özel eğitim mevzuatını yeterince bilmediklerini ve bu eksikliğin özel eğitim mevzuatını uygulamada güçlükler oluşturduğu ortaya koymuştur. Katılımcılar, mevzuatın kapsam ve detaylarını anlamakta zorlandıklarını, özel eğitim alanında personel yetersizliği ve kaynak eksikliği gibi faktörlerin uygulamayı olumsuz etkilediğini belirtmiştir. Bu zorlukların, özel eğitim hizmetlerinin etkinliğini sınırladığı vurgulanmıştır. Sonuç olarak, özel eğitim mevzuatının daha sade ve anlaşılır hale getirilmesi ve günümüz koşullara göre güncellenmesi, uygulayıcılar için eğitim programları düzenlenmesi ve destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiği önerilmektedir. Araştırma, özel eğitim mevzuatının etkili uygulanabilmesi için yöneticilere, öğretmenlere ve bu alanda araştırma yapacaklara önemli çıkarımlar sunmaktadır.

The main purpose of this research is to analyze the knowledge levels of administrators working in state secondary schools regarding special education legislation, their views on the adequacy of the legislation, the difficulties they encounter during the implementation processes and their solution suggestions. The case study model, which is one of the qualitative research designs, was preferred in the study. The participant group of the research consists of five school principals and fifteen assistant principals working in 8 different secondary schools in Istanbul. The participants were selected from experienced people who could provide information on the subject. In the data collection process, a literature review was conducted and a semi-structured interview form was developed in line with expert opinions. The interview form consisted of open-ended questions aimed at understanding the administrators' knowledge levels about special education legislation, their implementation experiences and the problems they encountered. The data obtained from the interviews were examined using the content analysis method and divided into themes. The research findings revealed that administrators do not have sufficient knowledge of special education legislation and that this deficiency creates difficulties in implementation. Participants stated that they have difficulty in understanding the scope and details of the legislation, and that factors such as inadequate staff and lack of resources in the field of special education negatively affect implementation. It was emphasized that these difficulties limit the effectiveness of special education services. As a result, it is suggested that special education legislation should be made simpler and more understandable and updated according to today's conditions, training programs should be organized for practitioners and support mechanisms should be strengthened. The research offers important implications for administrators, teachers and those who will conduct research in this field for the effective implementation of special education legislation.