Eğitimin İsraf Üzerindeki Etkisi: İstanbul'da Eğitim Gören Üniversite Öğrencilerine Yönelik Bir Araştırma

Abstract

Bu çalışma, israfın bireysel ve toplumsal etkilerini ele alarak, eğitim yoluyla bireylerde israf farkındalığı oluşturulup oluşturulamayacağını araştırmıştır. İstanbul’da üniversite öğrenimi gören öğrencilerden oluşan 40 kişilik bir örneklem grubuyla yarı deneysel bir yöntem uygulanmıştır. Doğru verilere ulaşmak için tüm katılımcıların israf farkındalıklarının benzer düzeyde olması gerekmektedir. Bu amaçla homojenlik testi yapılmış ve farkındalıklarının benzer düzeyde olduğu saptanmıştır. Katılımcılar, deney ve kontrol grubu olmak üzere ikiye ayrılmış; deney grubuna israf konusunda bilinç kazandırmayı amaçlayan eğitim verilmiş, her iki gruba da eğitim öncesi anket uygulanmıştır. Deney grubuna eğitimden sonra tekrar anket soruları sorularak eğitimden önceki ve sonraki yanıtları karşılaştırılmış. Araştırmaya derinlik kazandırması amacıyla katılımcılara açık uçlu sorular sorularak derinlemesine analiz yapılmıştır. Araştırma sürecinde hem nicel hem de nitel veri toplama teknikleri kullanılmış; nicel veriler Likert tipi ölçeklerle, nitel veriler ise açık uçlu sorularla elde edilmiştir. Elde edilen veriler, içerik analizi ve istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Eğitim öncesi ve sonrası sonuçlar karşılaştırılarak farkındalık, tutum ve davranış düzeylerinde meydana gelen değişiklikler analiz edilmiştir. Sonuçlar, israf eğitiminin bireylerin farkındalık düzeyini anlamlı biçimde artırdığını, tutumlarında olumlu yönde değişiklikler meydana getirdiğini ve israfı azaltmaya yönelik davranışlara yönelttiklerini ortaya koymuştur. Eğitim alan grubun israf konusundaki duyarlılığı artmış, günlük yaşamlarındaki tüketim alışkanlıklarında daha bilinçli tercihler yaptıkları gözlemlenmiştir. Bu çalışma, kısa süreli bir eğitimin dahi bireylerin israfla ilgili tutumlarını değiştirmede etkili olabileceğini göstermiş ve benzer farkındalık eğitimlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini vurgulamıştır.This study investigated whether awareness of waste could be developed through education by examining the individual and social impacts of waste. A quasiexperimental method was applied to a sample group of 40 university students studying in Istanbul. To obtain accurate data, it was necessary for all participants to have similar levels of waste awareness. For this purpose, a homogeneity test was conducted, and it was determined that their levels of awareness were comparable. Participants were divided into experimental and control groups. The experimental group received an educational program aimed at raising awareness about waste, and both groups were given a pre-training questionnaire. After the training, the experimental group was readministered the same questionnaire, and their pre- and post-training responses were compared. To enrich the study, open-ended questions were asked to participants to allow for in-depth qualitative analysis. Both quantitative and qualitative data collection techniques were used throughout the research process. Quantitative data were obtained through Likert-type scales, while qualitative data were gathered through open-ended questions. The collected data were analyzed using content analysis and statistical methods. Pre- and post-training results were compared to identify changes in awareness, attitudes, and behaviors. The findings revealed that the waste education program significantly increased participants’ awareness levels, positively influenced their attitudes, and encouraged behaviors aimed at reducing waste. The group that received the training showed greater sensitivity toward waste and adopted more conscious consumption habits in their daily lives. This study demonstrated that even short-term educational interventions can be effective in changing individuals’ attitudes toward waste and highlighted the necessity of disseminating similar awareness-based education programs. This study demonstrated that even short-term educational interventions can be effective in changing individuals’ attitudes toward waste and highlighted the necessity of disseminating similar awareness-based education programs.