Özel gereksinimli bireye sahip ebeveynlerin psikolojik dayanıklılık ve stresle başa çıkma yöntemlerinin sosyal hizmet açısından incelenmesi (İstanbul örneği)

Abstract

Araştırmalar özel gereksinime ihtiyaç duyan çocuklara sahip olan ebeveynlerin, olağan gelişim gösteren çocuklara sahip olanlara göre ekonomik, sosyal ve psikolojik açıdan daha fazla desteklenme ihtiyacında olduklarını göstermektedir. Özel gereksinimli bireye sahip olan ebeveynlerle ilgili son yıllarda literatürde bazı çalışmalar yapılmış olsa da, ilgili popülasyonun hem psikolojik dayanıklılık hem de stresle başa çıkma tutumları ile ilgili kapsamlı bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle çalışma kapsamında özel gereksinimli bireye sahip ebeveynlerin psikolojik dayanıklılık ve stresle başa çıkma tutumu arasındaki ilişkinin incelenmesini amaçlamaktadır. Çalışmanın örneklemi İstanbul'da yaşayan özel gereksinimli bireye sahip 396 ebeveynden oluşmaktadır. Nicel veri toplama tekniklerinden genel tarama modeli olan ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak "Demografik Bilgi Formu", "Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği", ve "Stresle Başa Çıkma Tutumu Ölçeği" kullanılmaktadır. Verilerin çözümlenmesinde ise SPSS Statistics 22.0 programı kullanılmıştır. Çalışma sonucunda; psikolojik dayanıklılık ve stresle başa çıkma tutumları arasında anlamlı bir ilişki bulunduğu tespit edilmektedir. Bu sonuca göre psikolojik dayanıklılık ve stresle başa çıkma tutumu birbirini etkilemekte ve desteklemektedir. Demografik bilgilerden cinsiyet unsuru ve stresle başa çıkma tutumu ölçeği alt boyutu olan iyimser yaklaşım incelendiğinde kadınların iyimserlik düzeylerinin erkeklere oranla düşük olduğu gözlemlenmektedir.

Although there are many studies in the related literature on psychological resilience and attitude to cope with stress with parents with individuals with special needs, there are no studies that deal with both concepts together yet. Therefore, within the scope of the study, it is aimed to examine the relationship between psychological resilience and the attitude of coping with stress of parents with individuals with special needs. For this purpose, the sample of the study consists of 396 parents who have a person with special needs within the borders of Istanbul. In this study, which was conducted with the descriptive research method, one of the quantitative research methods, "Demographic Information Form", "Psychological Resilience Scale", and "Stress Coping Attitude Scale" are used as data collection tools. In the analysis of the data, SPSS Statistics 22.0 program. In the results of working; It has been determined that there is a significant relationship between psychological resilience and attitudes to cope with stress. According to this result, psychological resilience and the attitude of coping with stress affect and support each other. When the optimistic approach, which is the gender factor and the sub-dimension of the attitude scale for coping with stress, is examined, it is observed that the optimism level of women is lower than that of men. If we look at this result, it can be interpreted that the optimistic perspectives of women may be low due to the responsibilities they undertake such as the burden of home and care.