COVID-19 Pandemisi: insan kaynakları yönetimi açısından olası etkileri

Abstract

GİRİŞ: Örgütler; ekonomik, teknolojik, politik, sosyo-kültürel birçok çevre faktöründen önemli derecede etkilenen yapılardır. İşletmeler, bu çevre faktörlerine bağlı olarak birçok kriz (deprem, salgın, siber saldırı vb.) ile karşı karşıya kalabilmektedirler. En çok karşılaştıkları kriz ise ekonomik krizlerdir. Bu tür krizlerin yaşanma sıklığından dolayı bu gibi durumlara karşı strateji geliştirebilme yetenekleri oldukça yüksektir. Ancak Covid-19 pandemisi gibi bir salgın ile (daha önce yaşanan Sars, Ebola, Mers vb. krizler, işletmeleri ve ülkeleri bu denli etkilememiştir) son zamanlarda ilk kez karşı karşıya kalmışlardır. Bu kriz, birçok işletmeyi hazırlıksız yakaladığı gibi işletmeleri ne tür önlemler alacakları konusunda da çaresiz bıraktığını söylemek yanlış olmayacaktır. Pandemi, işletmeler kadar çalışanların da ekonomik ve psikolojik olarak yoğun olarak etkilendiği bir süreci beraberinde getirmiştir. İşletmeler, üretim ve hizmet süreçlerine yönelik faaliyetlerinin birçoğunu geçici olarak durdururken, çalışanlar da hem iş hem sosyal yaşamlarında birçok değişim ve belirsizlikle karşı karşıya gelmiştir. Çalışanların ve işletmelerin bu süreçten daha az etkilenmeleri adına işletmelerde “İnsan Kaynakları Yönetimi” birimlerine önemli görevler düşmektedir. Süreçten birinci derecede etkilenen insan faktörü aynı zamanda kurumların hedeflerine ulaşması yolunda en değerli bileşenlerden biridir (Gürbüz, 2018). Dolayısıyla insan kaynakları biriminin, hem işletmelerin en değerli ve stratejik kaynağı olan insan unsurunun mevcut durumdan olabildiğince az etkilenmesi hem de pandemi sonrası etkili yönetim açısından, değişimleri ve yeni yapılanmaları dikkatlice incelemesi ve gerekli çözümleri üretmesi önemlidir. Diğer bir ifadeyle insan kaynakları disiplinine ait birçok uygulamanın yeniden gözden geçirilmesi ve yapılandırılması işletmelerin başarısı açısından yüksek önem arz etmektedir. Covid-19 pandemisi yukarıda belirtildiği üzere işletme fonksiyonlarının birçoğunu etkileyeceği gibi her bir fonksiyonun alt fonksiyonlarında da değişim yaratması kaçınılmaz olacaktır. Bu çalışmada, Covid-19’un “İnsan Kaynakları Yönetimi” fonksiyonlarına olası etkileri irdelenmeye çalışılacaktır.