Kişilerarası şema, kişilerarası tarz ve duygu ifade etme açısından sosyal kaygının incelenmesi

Abstract

Bu araştırmada, sosyal kaygı ile kişilerarası şema, kişilerarası tarz ve duygu ifade etme arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini 18-65 yaş arasındaki 363 birey oluşturmaktadır. Araştırmada bireylerin sosyal kaygı düzeyleri, kişilerarası şemaları, kişilerarası tarzları ve duygu ifade etme düzeyleri değerlendirilmiştir. Bu amaçla Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği, Kişilerarası Şemalar Ölçeği, Kişilerarası Tarz Ölçeği ve Berkeley Duygu İfadesi Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca bir demografik bilgi formu hazırlanarak yaş, cinsiyet, eğitim durumu gibi konularda katılımcılardan bilgi alınmıştır. Yapılan istatistiksel analiz sonuçlarına göre sosyal kaygı düzeyi yüksek bireylerin, düşük bireylere göre kişilerarası tarzlarının daha olumsuz olduğu, kişilerarası şemalarının daha az işlevsel olduğu ve kişilerarası durumlarda beklenen tepkileri daha az istedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Ancak duygu ifade etme açısından gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Regresyon analizi sonuçlarına bakıldığında kişilerarası tarzın ve kişilerarası şemaların alt boyutları olan anne pasiflik, baba pasiflik, arkadaş pasiflik, arkadaş baskınlık, arkadaş düşmanlık boyutlarının sosyal kaygıyı yordadığı bulunmuştur. Elde edilen bulgular genel olarak değerlendirildiğinde olumsuz kişilerarası tarzların ve işlevsel olmayan kişilerarası şemaların sosyal kaygı belirtileri ile ilişkili olduğu söylenebilir. Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmıştır.

In this study, the relationship between social anxiety and interpersonal schema, interpersonal style and emotion expression were investigated. The sample of the study consists of 363 individuals between the ages of 18-65. In the study, individuals' social anxiety levels, interpersonal schemas, interpersonal styles and emotion expression levels were evaluated. For this purpose, Liebowitz Social Anxiety Scale, Interpersonal Schemas Scale, Interpersonal Style Scale and Berkeley Emotional Expression Scale were used. In addition, a demographic information form was prepared to obtain information on issues such as age, gender, education level. The results revealed that individuals with high social anxiety have more negative interpersonal styles, their interpersonal schemas are less functional, and they find the expected reactions in interpersonal situations less desirable than individuals with low levels of social anxiety. However, no statistical significant difference was found between the groups in terms of expressing emotion. Regression analysis results revealed that interpersonal style and mother-submissive, father-submissive, friend-submissive, friend-dominance, and friend-hostile dimensions, which are sub-dimensions of interpersonal schemas, predict social anxiety. When the findings are evaluated in general, it can be said that negative interpersonal styles and dysfunctional interpersonal schemas are associated with social anxiety symptoms. The results have been discussed.