Açıklamanın mahiyeti

Abstract

Tanrı’ya inanan (theist), dünyanın varlığı veya onun bazı özellikleri gibi olgu ve olaylardan yola çıkarak O’nun varlığına ulaşmaya çalışırken, daha önce gördüğümüz gibi, o, söz konusu olayları bir kişinin maksatlı eylemine dayandırarak izah etmeye çalışmaktadır. Bir kişinin maksatlı eylemine dayandırılan açıklama yöntemini, ben “kişisel açıklama” olarak adlandırıyorum. Benim Londra’da bulunmama, oraya bir konferans vermek için gitmiş olmamla veya mektubun masanın üstünde bulunmasına, onun oraya postaya vermem için karım tarafından bırakılmış olmasıyla kişisel bir açıklama getiririz. Ancak, gördüğünüz gibi, açıklamaların hepsi de kişisel açıklama değildir. Meydana gelen olaylara ilişkin öteki açıklamaların ayrı bir ortak yapıya sahip olduğu görülmektedir ki ben bu tür açıklamalara “bilimsel açıklamalar” diyorum. Bu bölümde bu iki açıklama tarzı ya da yönteminin yapıları tahlil edilecektir; dolayısıyla bir sonraki bölüm gereken yer ve durumlarda bu açıklamaları göz önünde bulunduracaktır.