Eğitim Kurumlarındaki Pozitif Psikolojik Sermayenin İncelenmesi: Meta-Analiz Çalışması

Abstract

Eğitim, bireyin yaşam boyu hayatında yer alan bir olgu olup bireysel ve sosyal bir döngü olarak kişinin karşısına hayatı boyunca çıkmaktadır. Pozitif psikolojik Sermaye ise bireylerin hayatında karşılaştıkları zorlayıcı, kritik, ruhsal durumlarda çaba sarf etmek için bireyde bulunması beklenen özyeterlilik, dayanıklılık, iyimserlik, güven ve dışadönüklük halinin en iyi performansla gün içerisinde olaylarlar karşısında kullanması durumudur. Eğitim kurumlarında pozitif psikolojik sermayenin arttırılmasının eğitim için kaliteli verim sağlayacağı düşünülmektedir. Bu bakımdan Türkiye’deki eğitimcilerin PPS düzeyleri hakkında yapılan çalışmaların ortaya konulmasının literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışmanın amacı, son beş yılda güncel bir çalışma alanı olan PPS konusunda Türkiye’de eğitim kurumlarındaki çalışmalarda tezlerin kategorik olarak incelenmesidir. Bu amaçla, PPS konusunda, ULAKBİM ve YÖKTEZ’ de tarama yapılmıştır. Bir çok çalışma analiz edilerek sonuca ulaşmak, tek çalışma sonucundan doğru veriyi sağlamaktadır. Türkiyeye ait taramalarda “pozitif psikolojik sermaye”, “eğitim kurumları” anahtar sözcükleri kullanılmış, 80 tane yüksek lisans ve doktora tezine ulaşılmıştır. Eğitim kurumlarını ve PPS’yi içeren beş yıllık 24 çalışma araştırmaya dâhil edilmiştir. İçerik analizinde, yayınlanan yıllara, illere, örnekleme, kullanılan analiz türüne, kullanılan ölçek türüne ve psikolojik sermaye ile ilişkili değişkenlere göre sınıflandırılması yapılmıştır. Sonuçlara göre, 5 yıllık zaman diliminde, en çok 2019’da alan ile ilgili çalışmaların yapıldığı, en çok Gaziantep’teki üniversitelerde konu üzerine çalışıldığı, çok büyük örneklemler ile çalışılmasa da, ölçek türü olarak en fazla nicel, likert tipi ölçek, nitel ise açık uçlu soru-görüşme ölçeği, analiz olarak ise, korelasyon, regresyonun, faktör analizlerinin sıklıkla kullanıldığı ortaya çıkmıştır. Çalışma sonucunda bulgular PPS’nin eğitim kurum çalışanları üzerindeki etkisi araştırması doğu ve güneydoğu anadolu illerinde daha çok yapıldığı gözlemlenmiştir. Türkiye de batı bölgelerindeki eğitim kurumlarında PPS düzeyleriyle ilgili araştırmaların yeterli olmadığı tesbit edilmiştir.