المعايير النقدية للاختيار الشعري في كتاب «التشبيهات من أشعار أه لابن الكتاني الطبيب دراسة نقدية

Abstract

İbnü’l-Kettânî et-Tabîb’in, et-Teşbîhât min eş‘âri ehli’l-Endülüs kitabı, Endülüs şiirinin en önemli antoloji kitaplarından biridir. Bu noktada araştırmacının şu soruları sorması mümkündür: Müellif bu kitaptaki şiir seçimini benimsediği eleştiri esasları nelerdir? Bu seçimlerdeki temel amaç nedir? Seçilen bu şiirler, hem müellifin çağındaki Endülüs edebi zevkini hem de Endülüs toplumunun bazı özelliklerini nasıl yansıtmaktadır? Bu çalışmanın amacı, et-Teşbîhât kitabındaki şiir seçkisi yönetiminin önemini açıklamak, Endülüs şiirindeki en önemli sanatsal şekil özelliklerini ve müellifin yaşadığı asra kadarki Endülüs şiirinde öne çıkan nitelikleri tespit etmektir. Bildiğimiz kadarıyla bugüne dek bu konuyla ilgili müstakil bir çalışma yapılmamış ya da konunun üzerinde etraflıca durulmamıştır. Bu çalışmada betimleyici ve eleştirel analitik yöntemleri benimsenmiştir. İlk olarak et-Teşbîhât kitabı ve müellifi tanıtılmış, Endülüs’teki antolojilerin önemine değinilmiş, daha sonra ise çalışma, et-Teşbîhât kitabındaki şiir seçiminde en önemli eleştiri esasları üzerinde yoğunlaşmıştır. Tespit edilen bu esaslar: Teşbihin şiirlerin seçiminde standart sanatsal unsur olarak alınması, antolojilerde tabiat konusuna önem verilmesi, alışılagelmiş ve tekrarlardan uzak garip tasvirlere, uzak ve nadir teşbihlere itimat edilmesi. Bu esaslar için örnekler sunulmuş ve tahlil edilmiştir. Çalışma şu sonuçlara ulaşmıştır: Kitabın müellifinin ilk amacı, Endülüs şiirindeki tasvirin, doğu şiiri tasvirine üstünlüğünü ortaya çıkarmaktır. Müellifin Endülüslüler arasında mecazî şiirin bolluğuyla övünme arzusu, onu daha iyi şiir seçmek yerine daha çok şiir örneği toplamaya sevk etmiştir. Müellifin yöntemi şahsi zevke dayalı yöntem olmuş ve antolojisini eleştirel açıklamalarla güçlendirmemiştir.

The book titled“Al-Tashbihat min Ash’ar Ahl Al-Andalus”by Ibn Al-Kattani Al-Tabib is a significant literary anthology from Al-Andalus. This research aims to explore the critical literary standards followed by the author in selecting the poems and the primary objectives behind these selections. This study also examines how these poems reflect the literary tastes of Andalusia during the author’s time and provides insights into Andalusian society. This study emphasizes the importance of poetic selection in “Al-Tashbihat” to highlight the key features of artistic imagery in Andalusian poetry and its distinctive characteristics up to the author’s time despit its importance no perdicula in-depth research has been conducted yet, as far as current knowledge extends. Employing descriptive and analytical critical methods, the study begins by introducing the book “Al-Tashbihat” and its author. Then, the significance of literary anthologies in Al-Andalus is discussed, with a focus on the critical literary standards followed in the selection of poems. These standards include using simile as an artistic criterion, emphasizing nature in the selections, and choosingchoosing rare and unconventional imagery. The study concludes that the author’s primary goal was to highlight the superiority of Andalusian poetic imagery compared to its Eastern counterpart. The author aims to showcase the abundance of pictorial poetry among Andalusians, prioritizing exhaustive collection over selective quality. The work reflects the author’s personal taste rather than being supported by critical analysis.