Erkek Kabin Memurlarının Toplumsal Cinsiyet Rolü Streslerinin İşten Ayrılma ve Üretim Karşıtı Davranış ile İlişkisi

Abstract

Hava yollarının en önemli personellerinden birisi kabin memurlarıdır. Kabin memurları, hava yollarının görünen yüzü ve direkt olarak yolcuya dokunan kısmıdır. Kabin memurlarının büyük bir kısmını kadın çalışanlar oluşturmakta olup, erkek çalışan oranı kadın çalışan oranına göre daha düşüktür. Bu çalışmanın konusu ise Türkiye’deki hava yollarında görevli erkek kabin memurlarının görevlerini yerine getirirken yolcuların, çalışma arkadaşlarının ve çevresindeki insanların onlara olan bakış açısını inceleyerek, onların işten ayrılma niyetlerinin ve üretim karşıtı davranışlarının incelenmesidir. Araştırma, Türkiye’de görev yapan erkek kabin memuru olarak çalışan personellere uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini 141 erkek kabin memuru oluşturmaktadır. Araştırma iki bölümden oluşmaktadır. Bu bölümlerden birincisi demografik özellikler, ikincisi ise toplumsal cinsiyet rolü streslerini ortaya çıkaran ölçek, işten ayrılma niyeti ölçeği ve üretim karşıtı davranış ölçeği uygulanarak sorular yöneltilmiştir. Erkek kabin memurlarında toplumsal cinsiyet rolü stresinin orta düzeyde olduğu anlaşılmaktadır. Buna karşın, üretim karşıtı iş davranışlarının düşük olduğu dikkati çekmektedir. Ayrıca erkek kabin memurlarının işten ayrılma niyetlerinin de oldukça düşük olduğu yapılan araştırma sonucunda gözlemlenmiştir. Üretim karşıtı iş davranışı ve işten ayrılma niyeti ile toplumsal cinsiyet rolü stresi arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler gözlenmiştir. Demografik özellikle ile ölçek puanları arasında genel olarak anlamlı ilişki gözlenmese de iş tecrübesi arttıkça toplumsal cinsiyet rolü stresinin arttığı izlenmektedir. Daha verimli hizmet sunumu ve çalışma ortamında iş huzuru açısından erkek kabin memurlarında toplumsal cinsiyet baskısının oluşturulmaması için gerek yolcular ve gerekse çalışma arkadaşları açısından olumlu davranış ve iletişim geliştirilmesi faydalı olacaktır.

Cabin crew is one of the most important personnel of airlines. Cabin crew members are the visible face of airlines and the part that directly touches the passengers. The majority of cabin crew members are female employees and the proportion of male employees is lower than the proportion of female employees. The subject of this study is to examine the intention to quit and counterproductive behaviors of male cabin crew members working in airlines in Turkey by examining the perspectives of passengers, colleagues and people around them while performing their duties. The study was applied to male cabin crew members working in Turkey. The sample of the study consists of 141 male cabin crew members. The research consists of two parts: demographic characteristics in the first part and gender role stress scale, turnover intention scale and counterproductive behavior scale in the second part. It is understood that gender role stress is at a moderate level among male cabin crew members. On the other hand, it is noteworthy that their counterproductive work behaviors are low. In addition, it is also observed that male cabin crew members' turnover intention is quite low as a result of the research. Positive and significant relationships were observed between anti-production work behavior, turnover intention and gender role stress. Although there is no significant relationship between demographic characteristics and scale scores in general, it is observed that gender role stress increases as work experience increases. In terms of more efficient service delivery and peace of mind in the work environment, it would be beneficial to develop positive behavior and communication for both passengers and colleagues in order to prevent gender pressure in male cabin crew.