Öğretmen Algılarına Göre Okul Müdürlerinin Dağıtımcı Liderlik Stili ile Okul Performansı, Personel Güçlendirme, Okul Mutluluğu ve Bağlamı Arasındaki İlişkiler Örüntüsü

Abstract

Okul performansı, genel olarak eğitim öğretimin sürecinin etkililiğini saptamada kullanılan bir ölçüttür. Ancak performans değerlendirme sürecinde genellikle notlara ve merkezi sınav sonuçlarına ağırlık verilmekte olup, bilimsel kültürel, sportif ve diğer unsurlara performans değerlendirme de ölçüt dışı olarak bakılabilmektedir. Bu nedenlerle farklı çıktılar ile de okul performansını değerlendirebilmek önemlidir. Mevcut çalışma, öğretmen algılarına göre okul performansı ile dağıtımcı liderlik, personel güçlendirme, okul mutluluğu ve bağlamı arasındaki ilişkileri ortaya çıkarmayı amaçlanmıştır. Okul performansına ek olarak okul müdürlerinin dağıtımcı liderlik özellikleri, öğretmenlerin örgütsel mutlulukları ve güçlendirilmesi de araştırma kapsamında incelenerek örüntü araştırılmış okul performansı farklılaşması okulların mevcut, öğretmen sayısı gibi iç özelliklerine kategorize edilerek okul profilleri oluşturulmuştur. Araştırmada veriler 684 öğretmenden toplanmıştır. Çalışma, nicel araştırma yöntemine ve ilişkisel tarama desenine göre gerçekleştirilmiştir. Okul profilleri gizil profil analizi tekniği ile oluşturulmuş ve analizler Latent Gold Programı aracılığı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada okulun büyüklüğü, sınıf mevcudu ve öğretmen sayısı gibi okulla iligili değişkenlerin, okul profillerini belirlemede etkili olduğu görülmüştür. Bu bağlamda, sınıf mevcudu ve okul mevcudu açısından dezavantajlı görünen okulların performans düzeylerini koruyabildiği görülmektedir. Bu durum, okul performansına ilişkin değerlendirmelerde yalnızca büyüklük, kaynak miktarı ya da öğrenci sayısı gibi sayısal göstergelere odaklanmanın yetersiz olduğunu; bunun yerine okulun içinde bulunduğu bağlamı, okul müdürlerinin sergilediği liderlik stilini, okul mutluluk ve öğretmen güçlendirme düzeylerini dikkate alan bütüncül bir yaklaşımın gerekliliğini vurgulamaktadır. Yapılan profil analizleri sonucunda sınıf mevcudu, okul mevcudu, öğretmen sayısı ve okul performansı değişkenlerinden oluşan dört gizil profil elde edilmiş olup en yüksek okul performansı yüksek okul mevcudu, yüksek öğretmen sayısı, yüksek sınıf mevcuduna sahip okullarda tespit edilmiştir. Dağıtımcı liderlik, personel güçlendirme ve okul mutluluğu değişkenleri ile de okul performansı arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki görülmüştür. Sonuç olarak, bu çalışma sınıf mevcudu, okul mevcudu ve öğretmen sayısı, dağıtımcı liderlik, personel güçlendirme ve okul mutluluğu değişkenleri ile okul performansı arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktadır. Eğitimde başarıyı artırmak için, liderlik yaklaşımlarının bağlama uygun şekilde esnekleştirilmesi, öğretmenlerin güçlendirilmesi ve okul mutluluğunun olumlu yönde dönüştürülmesi, stratejik önem taşımaktadır.School performance is generally used as a criterion to assess the effectiveness of educational processes. However, performance evaluations often prioritize grades and results from centralized exams, while scientific, cultural, athletic, and other components tend to be overlooked or considered outside the scope of evaluation. Therefore, it is important to evaluate school performance using a broader set of outcomes. The present study aims to explore the relationships between school performance and distributed leadership, staff empowerment, school happiness, and school context based on teachers' perceptions. In addition to school performance, principals' distributed leadership practices, teachers' organizational happiness, and empowerment levels were also examined within the scope of the study. The pattern of these variables was investigated by creating school profiles categorized according to internal characteristics such as school size and number of teachers. Data were collected from 684 teachers, and the study was conducted using a quantitative research approach with a correlational survey design. School profiles were formed using latent profile analysis, and the analyses were carried out through the Latent Gold program. The findings indicate that school-related variables such as school size, class size, and number of teachers significantly contribute to the formation of school profiles. In this context, it was found that schools considered disadvantaged in terms of class and school size were able to maintain their performance levels. This highlights the inadequacy of relying solely on quantitative indicators such as school size, resource amount, or number of students in evaluating school performance. Instead, it underscores the necessity of adopting a holistic approach that considers the school's context, the leadership style of the principal, the level of school happiness, and teacher empowerment. As a result of the profile analyses, four latent profiles were identified based on variables including class size, school size, number of teachers, and school performance. The highest school performance was observed in schools with large student bodies, high teacher numbers, and large class sizes. Additionally, positive and significant relationships were found between school performance and distributed leadership, staff empowerment, and school happiness. In conclusion, this study reveals the relationships between school performance and variables such as class size, school size, number of teachers, distributed leadership, staff empowerment, and school happiness. Enhancing educational success requires strategically adapting leadership practices to the context, empowering teachers, and fostering a positive school climate that promotes happiness.