Sosyal Hizmet ve Yoksulluk Kültürü Arasındaki İlişki

Abstract

Yoksulluk, geçmişte ve günümüzde toplumsal sorunların başında gelmekte olup, bu sorunun temelinde birçok faktör olmakla birlikte, zamanla bu sorun farklı bir yere doğru evrilmekte ve yoksulluk kültürüne neden olduğu ileri sürülmektedir. Yoksulluk kültürü 1950’li yıllardan bu yana kültürel antropoloji alanında çalışmalar yapan Oscar Lewis tarafından ortaya atılmıştır. Lewis Latin Amerika ülkeleri üzerinde yapmış olduğu araştırmalar sonucunda yoksulluk kültürünün nesilden nesile aktarılan, kendine özgü bir savunma mekanizması ve yaşam tarzı oluşturduğunu belirtmiştir (Bıçkı, 2013: 149). Yoksulluk kültürü yoksulların toplumdaki genel kültürden veya hâkim olan kültürden sapmaları, kendilerine has yeni birtakım yeni kültür çevreleri meydana getirmeleri anlamına gelmektedir. Sanayileşmenin getirdiği hızlı kentleşme sürecinin paralelinde kentlerin çevrelerinde meydana gelen gecekondu semtlerinde yaşayan insanlar yoksulluk kültürünün yaşandığı sınıfı oluşturmaktadır (Bilen ve Çalışır, 2013). Yoksulluk kültürü ile birey içinde yaşadığı toplumdan kendisini dışlanmış, çaresiz ve toplum dışına itilmiş olarak hissetmesi, başka insan veya örgütlere bağımlı olmanın getirdiği ezilmişlik duygusunu yaşaması, kendisinin ve ailesinin geleceğini düşünmemesi olarak nitelendirilmektedir. Bu durumda olanlar bundan çıkmak için bir gayret ve çaba göstermez ve başkalarını suçlamayı tercih ederler. Zaman içinde bir yaşam tarzına dönüşür. Ayrıca bu durum toplumsal ve kültürel boyutu ile incelenmesi gereken birçok sorunu da ortaya çıkarmıştır (Genç ve Çöpoğlu, 2020: 51-59).