Özel Gereksinimli Çocuğu Bulunan Ebeveynlerin Psikolojik Dayanıklılık, Umutsuzluk ve İslamî İyi Oluş Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

Dünya nüfusunun yaklaşık %15’inin özel gereksinimli bireylerden oluştuğu tahmin edilmektedir. Özel gereksinimli bir çocuğun ebeveyni olmak, psikolojik, sosyal ve ekonomik anlamda farklı zorlukları ve fedakarlıkları beraberinde getirmektedir. Bu zorlukların araştırılması ve yeterince anlaşılması, üretilecek çözümlerin daha gerçekçi, sistematik ve bilimsel bir temelde gelişmesini sağlayacaktır. Bu araştırmanın amacı özel gereksinimli çocuğu bulunan ebeveynlerin psikolojik dayanıklılık, umutsuzluk ve İslami iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Nitel ve nicel araştırma desenlerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma yaklaşımına göre tasarlanan araştırmanın çalışma gurubunu özel gereksinimli çocuğu bulunan, Türkiye’de yaşayan 108 ebeveyn ve Almanya’da yaşayan 46 ebeveyn olmak üzere toplam 154 özel gereksinimli çocuğu bulunan ebeveyn oluşturmuştur. Araştırma verileri, SosyoDemografik Bilgi Formu, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği, İslami İyi Oluş Ölçeği ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırma verileri nitel ve nicel veri analiz yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, ebeveynlerin, psikolojik dayanıklılığı %68.75 yüksek düzeyde, umutsuzlukları %77.08 hafif düzeyde ve İslami iyi oluşları %53.47 çok yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda, ebeveynlerin islami inançlarının, psikolojik dayanıklılıkları artırdığı ve umutsuzluk düzeylerini düşürdüğü belirlenmiştir.

It is estimated that approximately 15% of the world's population consists of individuals with special needs. Being a parent of a child with special needs brings with it different difficulties and sacrifices in psychological, social and economic terms. Researching and adequately understanding these challenges will enable the solutions to be developed on a more realistic, systematic and scientific basis. The aim of this research is to examine the relationship between psychological resilience, hopelessness and Islamic well-being levels of parents of children with special needs. The study group of the research, which was designed according to the mixed research approach in which qualitative and quantitative research designs are used together, consisted of a total of 154 parents of children with special needs, 108 parents living in Turkey and 46 parents living in Germany. Research data were obtained through the Socio-Demographic Information Form, Psychological Resilience Scale, Beck Hopelessness Scale, Islamic Well-Being Scale and Semi-Structured Interview Form. Research data was analyzed using qualitative and quantitative data analysis methods. As a result of the research, it was determined that the parents' psychological resilience was at a high level of 68.75%, their hopelessness was at a mild level of 77.08%, and their Islamic well-being was at a very high level of 53.47%. In this context, it has been determined that parents' spiritual beliefs increase psychological resilience and reduce hopelessness levels.