العزلة الدينية للجماعات الإسلامية

Abstract

Bu çalışma, tanımlayıcı analiz ve tümevarım yaklaşımlarını benimseyerek İslam şeriatında uzlet konusunun kökenini araştırmayı ve bazı İslami cemaatlerdeki uzlet gerçeğini açıklığa kavuşturmayı amaçlamaktadır. Çalışmada, uzlet ve sosyalleşmenin üstünlüğüne dair şeri delillerin, uzletin üstünlüğüne veya tamamen inkârına ilişkin genel bir hüküm vermeyi haklı çıkarmayacak kadar kapsamlı olduğu sonucuna varılmıştır. Bunun nedeni şeriatin sosyalleşmeye çağırması ve uzleti, ihtiyaç duyulduğu kadar takdir edilen istisnai bir durum olarak görmesidir. Uzletin hükmü, maslahatın sağlanması, zararın önlenmesi ve bunlarla ilgili şartların yerine getirilmesi etrafında dönmektedir. Çalışma, Haricilerin, İbazilerin, Tekfir ve Hicret cemaatinin tamamen uzletinin, Kubeysiyat cemaatinin ise kısmi uzletinin tabiatını açıklamıştır. Aynı zamanda Hariciler ile Tekfir ve Hicret cemaatlerinin, radikalizm, tekfir, başkalarıyla bir arada yaşamayı reddetme, tüm Müslümanları iç çatışmalarla meşgul etme, huzuru bozma ve istikrarsızlık ile alakalı yaklaşımlarını da ortaya koymuştur. İbaziler ve Kubeysiyat cemaatinin uzleti topluma zarar vermezken, genel düşüncelerini uzlet fikrinin dar çerçevesiyle sınırlamışlardır. İbaziler ve Kubeysiyat cemaatinin uzlet anlayışı barış, davet, eğitim, gizliliğe bağlılık ve siyasi çatışmalardan uzak durma konularında birbirine yakındır. Ancak amaçları açısından farklıdırlar. İbazilerin uzlet amacı Kubeysiyat cemaatinden farklı olarak dini ve siyasidir. Ayrıca, İslami cemaatlerin uzletinin, bireysel uzletin aksine, mevcut siyasi durumla bağlantılı olduğu da ortaya konmuştur. Haricilerin aksine İbaziye, Tekfir ve Hicret ile Kubeysiyat cemaatlerinin uzletinde siyasi otoriterliğin büyük bir etkisi vardır. Çalışma, toplu uzlet davranışının nedenleri, tekfir ve şiddetin toplu uzlet ile ilişkisi üzerine daha fazla araştırma yapılmasını önermektedir. Ayrıca sosyal alanda araştırma yapanların toplu dini uzletin, bireyler ve toplumlar üzerindeki etkilerine ilişkin saha çalışmaları yapmaları da tavsiye edilmektedir.

This study endeavors to explore the concept of isolation in Islamic Shari'a, shedding light on the nature of isolation within certain Muslim groups. The research concludes that Shari'a evidence concerning the preference for isolation over socialization is sufficiently comprehensive, yet it does not warrant a blanket endorsement or rejection of seclusion. The Shari'a advocates for socialization while regarding isolation as an exceptional condition, warranted only as necessary. Thus, the ruling on isolation hinges on the promotion of benefits, prevention of harm, and adherence to relevant conditions. The study delves into the nature of complete isolation within groups of Kharijites, Ibadis, and Takfir wal-Hijra, as well as partial isolation in Qubaysiyyat. It exposes the approaches of Kharijites and Takfir wal-Hijra groups towards radicalism, takfir, refusal to coexist with others, involvement in internal conflicts, undermining of peace and security. In contrast, the isolation of Ibadites and Qubaysiyyat groups, while not detrimental to society, confines their general ideologies within a limited scope. Despite similarities in aspects such as peace, da'wah, education, and commitment to secrecy, they differ in purposes, with the Ibadites' isolation being both religious and political, unlike Qubaysiyyat. Furthermore, the study shows that the isolation of Islamic groups, unlike individual isolation, is intricately linked to the prevailing political situation. Political tyranny significantly influences the isolation of Ibadites, Takfir wal-Hijra, and Qubaysiyyat, unlike the Kharijites. The study recommends further research on the motivations behind collective isolationist behavior and the correlation between acccusing others of disbelief (takfir), violence, and collective isolation. It also calls on social scientists to conduct field work on the impacts of collective religious isolation on individuals and societies.