Çocukların suça sürüklenme nedenleri, tahliye sonrası sorunları, gereksinimleri ve beklentileri: Nitel bir çalışma

Abstract

Özel bir yaş kategorisi olarak çocuğa yönelik ilgi, Rönesans dönemiyle başlamış ve bu ilgi, 19. yüzyıldan itibaren giderek artmıştır. Eski çağlarda yetişkinlerin minyatürü olarak görülen çocuklar, günümüzde toplumsal sürekliliği sağlamak için önemli bir unsur haline gelmiştir. Sanayi Devrimi'yle birlikte çocuk suçluluğunun 19. yüzyılda yaygınlaşan bir problem haline gelmesi, bu dönemden sonra çocuğun korunması ilkesinin ön plana çıkmasına zemin hazırlamıştır. Ulusal ve uluslararası mevzuatlar aracılığıyla alınan tedbirlerle çocuğun iyilik halinin sağlanmasına vurgu yapılmıştır. Fakat özellikle günümüzde çocuk suçluluğunun önemli bir toplumsal bir problem haline gelmesi, yapılan bu sözleşmelerin uygulanabilirliğini düşündürmekte ve alternatif önerilerin geliştirilme ihtiyacını açığa çıkarmaktadır. Bu ihtiyaçtan hareketle yürütülen bu çalışma, özellikle çocukların suça sürüklenmeden önce hangi risklerle karşı karşıya olduklarını ve çocuk suçluluğunun nedenlerinin anlaşılmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Dolayısıyla bu araştırmanın odaklandığı temel problemler, çocuk suçluluğunun nedenlerini öğrenmek, çocuk yaşta suça sürüklenenlerin tahliye sonrası hangi sorunları yaşadığını, hangi ihtiyaçlara sahip olduğunu ve geleceğe yönelik beklentilerinin neler olduğunu belirlemektir. Literatür analiziyle birlikte esas olarak nitel yöntemin kullanıldığı bu çalışmada, çocuk yaşta suça sürüklenen dokuz kişiyle görüşülmüş ve onların yaşam öykülerinden hareketle suça sürüklenme hikâyelerine, cezaevi yaşantılarına, tahliye sonrası dışlanma ve toplumsal uyuma ilişkin deneyimlerine yer verilmiştir. Çocuk yaşta suça sürüklenenlerin; suç, suçlu, suçluluk, cezaevi gibi sapkın davranışları çağrıştıran kavramlara yükledikleri anlamları öğrenebilmek için bu çalışmada kullanılmak üzere sembolik etkileşimcilik yaklaşımı seçilmiştir. Böylelikle çocuk yaşta suça sürüklenenlerin suç sürecindeki imgelerine ve suçu anlamlandırma girişimlerine yer verilmiştir. Buna ek olarak suça sürüklenen kişiye; ailenin, arkadaşların ve çevrenin verdiği tepkiler sınıflandırılmıştır. Ayrıca suça sürüklenen gençler, yeni bir tipolojilendirme çerçevesinde anlaşılmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulgulardan bazıları şunlardır: Çocuk yaşta suça sürüklenenlerin belirttikleri ihtiyaçlar arasında fizyolojik ihtiyaçların yanı sıra, aile sevgisi ve şefkati, psikolojik ve ekonomik destek ile istihdam desteği ön plana çıkmaktadır. Tahliye sonrası aileden; sevgi, şefkat ve dayanışma ile toplumdan dışlanmama, kabul görme ve fırsat eşitliğine yönelik beklentiler ifade edilmiştir. Devletten beklentiler ise iş ve ekonomik destekle, barınma ihtiyacının giderilmesiyle, evlilik/aile kurmayla, eğitimle, sosyal rehabilitasyonla, sicil kaydıyla ve hükümlülük süreciyle ilgilidir. Tahliye sonrası sorunlar, ihtiyaç ve beklentilere bağlı olarak ortaya çıkmıştır. İş bulmada zorluk yaşanması, gelir sıkıntısı, mesleki beceri açısından yeterli donanıma sahip olamama, barınma ihtiyacının karşılanamaması, sicil kaydının damgalamayı kolaylaştırması, aile içi iletişim problemleri, cezaevindeki yemek ücretinin ve dosya masraflarının ödenme zorunluluğu, en önemli problemler içerisinde değerlendirilmiştir. Tahliye sonrası sürecin incelenmesi, dezavantajlı çocukların karşılaşacakları risklerin azaltılmasına, suç ile yeniden ilişki kurmasının engellenmesine ve onlar için ideal bir yaşam alanı oluşturmaya katkı sağlayacak sosyal politikaların geliştirilmesine yardımcı olacaktır.

The interest towards children as a special age category started with the Renaissance period and this interest gradually increased since the 19th century. Seen as the miniature of adults in ancient times, children have become an important element to ensure social continuity today. The fact that juvenile delinquency became a common problem in the 19th century with the Industrial Revolution, paved the way for the principle of child protection to come to the fore after this period. With the measures taken by national and international legislation, emphasis was placed on ensuring the well-being of the child. However, especially today, the increase in the number of children in relation to crime makes to think about the applicability of these contracts and reveals the need to develop alternative proposals. Based on this need, this study aims to contribute to the understanding of the risks children face before they are dragged into crime and the causes of juvenile delinquency. In addition, it is aimed to reveal what problems the children dragged into crime had after their release, what needs they had and what their expectations for the future are. Qualitative analysis has been used as a research method in addition to the literature review in this study. Nine person who were driven into crimes in their childhood were interviewed. This study focused on the crime stories, prison life, post-release exclusion and social cohesion based on the participants' life experiences. Therefore, the main problem this study focuses on is learning the causes of juvenile delinquency, what problems those who are dragged into crime at an early age experience after release, what needs they have and what their expectations are for the future. Symbolic interactionism was chosen as an approach to learn how participants attribute meaning to concepts that evoke deviant behavior such as crime, crime, guilt, and imprisonment. Thus, the crime process images of those who were dragged into crime in childhood and their attempts to make sense of the crime were included. In addition, the reactions of family, friends and the environment to the person driven to crime were classified. Furthermore, young people driven into crime were tried to be understood within the framework of a new typology. Some of the findings obtained are as follows: In addition to physiological needs, family love and affection, psychological and economic support, and the need for employment support stand out among the needs of those who are driven to crime in childhood. After the release, expectations from the family, love, affection and solidarity, not being excluded from the society, being accepted and equal opportunities were expressed. Expectations from the state are related to job and economic support, meeting the need for housing, marriage / family establishment, education, social rehabilitation, registration and the conviction process. Post-release problems emerged depending on needs and expectations. Difficulty in finding a job, lack of income, not having sufficient equipment in terms of professional skills, inability to meet the need for housing, the registration record making it easier to stigmatize the individual, family communication problems, the obligation to pay the food fee and file expenses in prison were evaluated among the most important problems. Examination of the post-release process will help to develop social policies that will contribute to reducing the risks that disadvantaged children will encounter, preventing them from re-engaging with crime and creating an ideal living space for them.