Mecelle'nin hacr bölümünün Hanefi muhtasar metinleri ile karşılaştırılması

Abstract

Osmanlı Devleti'nde devrin medenî hukuk ihtiyacını karşılamak amacıyla Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye meydana getirilmiştir. Bu kanun metninde Hanefi hukuku esas alınarak hükümler arasında tercihlerde bulunulmuş ve mezhep dışı görüşlere yer verilmemiştir. Sıkı bir mezhep tutuculuğu çerçevesinde hazırlanan bir kanun metninin mezhebin mevcut eserleri baz alınarak incelenmesi önem arz etmektedir. Zira bu inceleme ile Mecelle'nin hangi hükümleri tercih ederek kanunlaştırdığı ortaya çıkmış olacaktır. Çalışmamızda karşılaştırmasını yapacağımız eserleri Muhtasaru'l-Kudûrî, Mecmau'l-Bahreyn, Vikâyetü'r-Rivâye, Kenzü'd-Dekâik ve el-Muhtâr şeklinde seçerek Mecelle'nin en güvenilir kaynak olarak meşhur olan bu temel metinlerden ne şekilde yararlandığı tespit edilecektir. Araştırmada karşılaştırma konusu belirlenirken günümüze hitap eden bir konunun olmasına dikkat edilmiştir. Zira içinde bulunduğumuz bu devir insanların en çok kendi menfaatlerini düşünüp başkalarının haklarını ve menfaatlerini ihlal ettikleri bir dönemdir. Hacir hükümleri ile bu kişilerin tasarruflarının engellenerek menfaatlerin korunması amaçlanmaktadır.

In the Ottoman Empire, Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye was established in order to meet the civil law needs of the period. In this law text, choices were made among the provisions based on Hanafi law and non-sectarian views were not included. It is important to examine the text of a law prepared within the framework of a strict sectarian conservatism, based on the existing works of the sect. Because with this examination, it will be revealed which provisions Mecelle preferred and enacted. By choosing the works that we will compare in our study as Muhtasaru'l-Kudûrî, Mecmau'l-Bahreyn, Vikâyetü'r-Rivâye, Kenzü'd-Dekâik and el-Muhtâr, it will be determined how Mecelle benefited from these basic texts, which are famous as the most reliable source. While determining the subject of comparison in the research, care was taken to ensure that it was a topic that appealed to today. Because this is a period in which people think mostly about their own interests and violate the rights and interests of others. The foreclosure provisions aim to protect the interests of these people by preventing their savings.