Dijital dünyada değişen din anlayışı

Abstract

Teknolojik gelişmeler sonucunda kitle iletişim araçlarının hayatımıza girmesi dinî unsurların da dijital ortamlarla etkileşime geçmesine neden olmuştur. Dijital medyaya hâkimiyetin toplumlar arasında yaygınlaştığı modern çağda dinî anlayışlar da yeniden şekillenmektedir. Günümüzde internet kullanıcıları dinî araştırmalarında kitle iletişim araçlarına rağbet göstermekte, dinî içerikli paylaşımlarını sosyal medya üzerinden yapmaktadır. Bu çalışmada dijital medyanın dinî anlayışlar üzerindeki rolü analiz edilmekte, medyanın dinî bilgi edinmedeki işlevi ve güvenilirliği sorgulanmaktadır. 2021-2022 eğitim-öğretim döneminde İstanbul'da çeşitli üniversitelerde eğitim gören 20 genç ile görüşülmüştür. Araştırmaya dâhil edilen üniversite gençliğinin çevrimiçi dinî anlayışlarını etkin bir şekilde ortaya koymak için nitel araştırma tekniği uygulanmıştır. Bu kapsamda yapılan literatür çalışmasının ardından yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Bu görüşmeler 20-25 dakika sürmüş, ses kayıtları kayıt altına alınmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile incelenmiş, sonuçlar benzerlikler gösteren kategorilerle bir ele alınmış, farklılık gösteren kategoriler birbirinden ayrılmıştır. Verilerin aktarımında katılımcıların ifadeleri kimi zaman özetlenerek aktarılmış kimi zaman ifadelere doğrudan alıntılarla yer verilmiştir. Tüm bulgular birinci bölümdeki kavramsal boyutlar dikkate alınarak toplanmıştır. Çalışmada elde edilen ana bulgular ve sonuçlara göre katılımcıların dinin internet teknolojisine aktarılırken değişen formunu onaylamamasına rağmen, dinî bilgiye erişim tercihlerinde ilk sırayı internet almaktadır. Gelen cevaplardan hareketle gençler her ne kadar dinî bilgiye erişimde dijital mecralara yönelseler de aldıkları bilginin güvenilirliğinden emin olamamış, bilgiyi teyit etmişlerdir. Dijital medyada yer alan dinî bilgilerin bazen bağlamından koparılarak verildiği, bazen de modern çağa ayak uydurmak için dinî vecibelerde kolaylıklar gösterildiği araştırmanın bulguları arasındadır. Ayrıca katılımcıların sanal dünyadaki dinî içerikli paylaşımlarının ve takibe aldıkları dinî temsilcilerin dinî kimliklerini güçlendirdiğini ifade ettikleri gözlenmiştir. Bunun yanında modern neslin dijital kaynakları önceleyen eğitim modelinin bir takım olumsuzları da beraberinde getirdiği bir gerçektir. Dijital medyada yer alan dinî bilginin bilimsel ve asıl kaynaklara dayalı olarak denetlenmesi dinî içeriklere olan güveni artıracaktır. Bunun için güvenilir sitelerin geliştirilmesi ve halkı bu kanallara teşvik etmek gerekmektedir.

As a result of the technological developments, the involment of mass media into our lives has caused religious elements to interact with digital environments. In the modern age, where the dominance of digital media becomes widespread among societies, religious perseptions are also being reshaped. Today, internet users prefer mass media in their religious research and share religious content on social media. In this study, the role of digital media on religious perceptions is analyzed as well as questioning the function and reliability of the media in obtaining religious information. In the 2021-2022 academic year, 20 young people studying at various universities in Istanbul were interviewed. Qualitative research technique was applied to effectively reveal the online religious understanding of university youth included in the study. In this context, after the literature study, semi-structured interview technique was used. These interviews lasted 20-25 minutes and audio recordings were recorded. The data obtained were analyzed with the content analysis method, the results were handled one by one with the categories that showed similarities, and the categories shows difference were separated from each other. In the transfer of the data, the statements of the participants were sometimes summarized and sometimes the statements were included with direct quotations. All findings were collected by considering the conceptual dimensions mentioned in the first part. According to the main findings and results obtained in the study, although the participants did not approve of the changed form of religion when being transferred into the internet technology, the internet takes the first place in their preferences for accessing religious information. Based on the answers received, although young people tend to digital channels to access religious information, they could not make sure the reliability of the information they received and verified the information. It is among the findings of the research that religious information in digital media is sometimes given out of context, and sometimes religious obligations are facilitated in order to keep up with the modern age. In addition, it was observed that the participants stated that their religious posts in the virtual world and the religious representatives they follow, strengthens their religious identities. Therebeside it is reality that the education model of the modern generation where prioritizes digital resources, brings some negative aspects along with it. Supervision of religious information in digital media based on academic and original sources will increase trust in religious content. For this reason, it is necessary to develop reliable web sites and encourage the public to obtain information from them.