Psikolojik Sermaye ile Duygusal Tükenmişlik Arasındaki İlişkide Algılanan Mesleki Stresin Aracı Etkisi: Öğretmenler Üzerine Bir Çalışma

Abstract

Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin psikolojik sermaye düzeyleri ile işe bağlı duygusal tükenmişlikleri arasındaki ilişkide algılanan mesleki stresin aracılık rolünü incelemektedir. Araştırma nicel paradigmaya dayalı ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu 2024–2025 eğitim-öğretim yılında devlet okullarında görev yapan çeşitli branşlarda 438 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler Psikolojik sermaye, algılanan mesleki stres ve işe bağlı duygusal tükenmişliği ölçen geçerli ve güvenilir ölçekler aracılığıyla toplanmıştır. Analizler, SPSS 26 paket programı ve PROCESS Makro uzantısı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada aracılık etkisi Bootstrap yöntemiyle test edilmiştir. Elde edilen bulgular, psikolojik sermayenin işe bağlı duygusal tükenmişlik üzerinde doğrudan ve dolaylı etkilerinin olduğunu göstermiştir. Algılanan mesleki stresin bu ilişkide kısmi aracı rol üstlendiği belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, öğretmenlerin psikolojik sermayelerini geliştirmeye yönelik örgütsel destek ve eğitim programlarının işe bağlı duygusal tükenmişliği azaltmada katkı sağlayabileceğini göstermektedir.

The aim of this study is to examine the mediating role of perceived occupational stress in the relationship between teachers’ psychological capital levels and their work-related emotional exhaustion. The research was conducted within a quantitative paradigm using a relational survey design. The study group consisted of 438 teachers from various subject areas working in public schools during the 2024–2025 academic year. Data were collected through valid and reliable scales measuring psychological capital, perceived occupational stress, and work-related emotional exhaustion. Analyses were carried out using SPSS 26 and the PROCESS Macro, and mediation effects were tested through the bootstrap method. The findings indicated that psychological capital has both direct and indirect effects on work-related emotional exhaustion. Perceived occupational stress was found to play a partial mediating role in this relationship. The results suggest that organizational support and training programs aimed at enhancing teachers’ psychological capital may help reduce work-related emotional exhaustion.