Okul müdürlerinin çevik liderlik özelliklerinin okul kültürüne etkisi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, öğretmenler tarafından algılanan okul müdürlerinin çevik liderlik özelliklerinin okul kültürüne etkisinin incelenmesidir. Araştırma, "ilişkisel tarama" modeli ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma kapsamında, 2021-2022 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinde farklı kademlerde görev yapan, "kolayda örneklem" yöntemiyle belirlenen 389 öğretmene "Kişisel Bilgi Formu", "Marmara Çevik Liderlik Ölçeği" ve "Okul Kültürü Ölçeği" uygulanmıştır. Elde edilen veriler; t-testi, ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri yapılarak çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre; öğretmenlerin çevik liderlik algıları orta düzeyde bulunurken, okul kültürü alt boyutlarında ise; görev, destek, başarı boyutunda yüksek, bürokratik kültür boyutunda orta düzeyde olduğu görülmüştür. Ayrıca araştırma sonuçları, öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin çevik liderlik özellikleri ile okul kültürünün görev, destek ve başarı alt boyutları arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğunu ancak okul kültürünün bürokratik alt boyutu arasında anlamlı bir ilişki olmadığını göstermiştir. Çevik liderlik alt boyutlarından durumsal farkındalık ile bürokratik kültür arasında düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin çevik liderlik özellikleri destek kültürü, başarı kültürü ve görev kültürünü anlamlı olarak etkilerken; alt boyutlarından insan ilişkileri ve öz farkındalığın ise destek ve başarı kültürünü anlamlı olarak yordadığı görülmüştür. Ayrıca çevik liderliğin tüm alt boyutları görev kültürünü anlamlı olarak yordarken, durumsal farkındalık alt boyutu ise bürokratik kültürü pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği görülmüştür.

The aim of this research is to examine the effect of agile leadership characteristics of school principals perceived by teachers on school culture. The research was carried out with the correlational survey model. Within the scope of this study, "Personal Information Form", "Marmara Agile Leadership Scale" and "School Culture Scale" were applied to 389 teachers working in different departments in Istanbul in the 2021-2022 academic year, determined by the "convenience to sampling" method. The data obtained was evaluated by t-test, ANOVA, correlation and regression. According to the research findings; While teachers' perceptions of agile leadership are found at a medium level, in the sub-dimensions of school culture; It was seen that it was high in the dimension of duty, support and success and medium level in the bureaucratic culture dimension. In addition, the results of the research showed that according to the perceptions of the teachers, there was a positive moderate significant relationship between the agile leadership characteristics of the school principals and the task, support and success sub-dimensions of the school culture, but there was no significant relationship between the bureaucratic sub-dimension of the school culture. It was found that there was a low level of significant relationship between situational awareness and bureaucratic culture among the agile leadership sub-dimensions. As a result; according to the perceptions of teachers, the agile leadership characteristics of school principals significantly affect the culture of support, success culture and duty culture; human relations and self-awareness from the sub-dimensions were found to significantly predict the culture of support and success. In addition, while all sub-dimensions of agile leadership significantly predicted the task culture, the situational awareness sub-dimension was found to affect the bureaucratic culture in a positive way.