Katılım bankacılığı özelinde stok finansmanı yoluyla satış yöntemine dayanan stok finansmanı ürünü

Abstract

Katılım bankacılığının sürdürülebilir gelişimi ve sektörel etkinliğinin artırabilmesi için müşteri ihtiyaçları doğrultusunda ürünler geliştirmesi önem arz eden bir konudur. Türkiye'de katılım bankaları, ticari faaliyet gösteren şirketlerin nakdi finansman ihtiyaçlarını karşılamak için ağırlıklı olarak murabaha ve ayrıca icare, müşareke, mudarebe ile istisna yöntemlerine dayanan ürünlerle hizmet sunmaktadır. Bu yöntemlere dayanan ürünler ise ticari faaliyet gösteren müşterilerin faaliyetlerinin devamı için elzem olan; SGK ödemeleri, vergi ödemeleri, çalışanlarının maaş ödemesi, ticarete konu belgelenemeyen ticari giderler gibi işlemlerin finansmanında etkin olarak kullanılamamaktadır. Çalışmanın temel amacı ticari faaliyet gösteren firmaların günümüz katılım bankacılığı nakdi finansman yöntemlerine dayanan ürünler ile etkin olarak karşılanamayan ihtiyaçlarının karşılanabilmesini sağlayabilecek yeni bir yöntem ve bu yönteme dayanan ürün önerisi sunmaktır. Yeni yöntemimizi stok finansmanı yoluyla satış yöntemi bu yönteme dayalı ürünümüzü ise stok finansmanı olarak adlandıracağız stok finansmanı yoluyla satış yöntemi, emek-sermaye ortaklığı, murabaha, selem ve vekâleten satış uygulamalarının sentezlenmiş ve bazı güncellemeler yapılmış hali olarak ifade edilebilir. Bu kapsamda stok finansmanı yoluyla satış yöntemine dayanan stok finansmanı ürünü detaylı olarak anlatılarak, uygulanabilirliği fıkhi, sektörel, vergisel, sigorta ve hukuki açıdan incelenerek ayrıca ilgili uzmanları görüşlerine yer verilecektir. Bu incelemeler akabinde ise katılım bankacılığı sistemine uygun mevcuda ek ve alternatif bir nakdi finansman yöntemine dayanan ürün önerisi sunulması hedeflenmektedir. Bu durum Katılım bankalarının sektördeki diğer oyuncular karşısındaki rekabet gücünü arttıracaktır. Böylece İslami finans sitemi temellerine dayanan katılım bankacılığı sisteminin, mevcuda nispeten daha etkin bir noktaya ulaşabilmesi sürecine katkı sağlayacağı öngörülmektedir. Araştırma kapsamında stok finansmanı yoluyla satış yöntemine dayanan stok finansmanı ürünün, fıkhi, sektörel, vergisel, sigorta, hukuki, açısından uygulanabilirliği sorgulanmış ve müspet sonuç elde edilmiştir. Ortaya çıkan durum ve kanaatler, sektör idarecileri ile araştırmacılar için bilgiler ve politika geliştiricileri için öneriler sunmaktadır.

It is an important issue that developing products in line with customer needs to increase sustainable development and sectoral efficiency of participation banking. Participation banks in Turkey, provides services with products based on mainly murabaha and also ijarah, musharakah, mudarabah, istisna methods to supply the cash financing needs of commercial companies. The products based on these methods can not be used effectively in financing transactions (such as SGK payments, tax payments, salary payments of employees, and undocumented commercial expenses that are subject to trade) which are essential for the continuation of the activities of commercial customers. The main purpose of the study is to offer a new method and a product based on this method, which can supply commercial companies' needs that can not be supply effectively with products based on today's participation banking cash financing methods. We name our new method the joint selling method and our product based on this method as stock financing. Joint selling method can be expressed as a synthesis and updated form of labor-capital partnership, murabaha, salam and proxy sales practices. In this context, the stock financing product based on the joint selling method will be explained in detail and its applicability will be examined in terms of fiqh, sectoral, tax, insurance and law. In addition, the opinions of the relevant experts will be given. Following these examinations, it is aimed to present a product proposal based on an additional and alternative cash financing method suitable for the participation banking system. This new proposal will increase the competitiveness of participation banks against other players in the sector. Thus, it is anticipated that the process of reaching a more effective point of the participation banking system-which is based on the Islamic finance system- will be contributed. Within the scope of the research, the applicability of the stock financing product, which is based on the joint selling method, has been examined in terms of fiqh, sectoral, tax, insurance, law and positive results have been obtained. The results and assessments provide information for industry managers and researchers, and recommendations for policy makers.