منهج الشيخ محمد الغزالي في مواجهة الإلحاد المعاصر

Abstract

Çağdaş ateizm, kimliği, düşünceyi ve değerleri tehdit eden felsefi ve etik çatışmaların eşlik ettiği küresel bir olgudur. Kökeni, yayılışı, teşhisi ve gelecek tasavvuru gibi hala birçok yönü netlik kazanmış değildir. Özellikle idealist öngörü sahibi, uzman ve idrak sahibi bilim insanları tarafından özgün, metodolojik ve bilimsel bir incelemeye tabi tutulmayı beklemektedir. Bu çalışma, İmam Gazalî'nin çağdaş ateizm meselesini ele almasını sağlayan tecdîd çağrısının bilimsel ve pratik arka planına açıklık getirmeyi, bunun yanı sıra çağdaş ateizmin perde arkasını, yayılmasındaki en belirgin sebep ve saikleri göz önünde bulundurarak İmam Gazalî'nin ateizm meselesini tahlil etme yöntemini, onun Hadis ışığında inanç aşılama yaklaşımı ve Kur'an'ın inancı inşa etme metodolojisine dair görüşlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada, tanımlayıcı ve tümevarımcı bir yaklaşım izlenerek İmam Gazalî'nin ateizm olgusunu analiz etme ve ele alma metodolojisi gösterilmiş, onun ateizm karanlığını bertaraf edip yerine inancı ikame etmede Akaidle ilgili diyalektik yöntem şaibelerinden uzak bir şekilde İslami akidenin inşasında Kuran yönteminin en önem özelliklerinin ortaya konulmaya çalışılmıştır., Çalışma, özellikle ateistlerin psikolojik ve fikri yönüyle ilgili olarak ateizmin yöntem ve yaklaşımları hakkında daha fazla araştırma yapılmasını, etkilerin, dönüşümlerin, vizyon ve motivasyon kaynağının ortaya koyulmasını tavsiye etmektedir. Ayrıca Pratik yönüyle, ateizmin benimsediği bilimsel zorbalığa İslami eğitimle karşı koyulmasını, çağdaş Müslümanın inancını inşa etmek için, İslam'ın inanç yönünü elekten geçirme, içeriğini inceleme ve yüce vahye göre yargılama görevini üstlenen İslam inancı için bir aygıt oluşturmayı önerir.

Contemporary atheism is a global phenomenon associated with many philosophical and ethical problems that continue to threaten Muslim identity, thought, and values. There is also an ambiguity surrounding atheism especially with regards to its broad vision, sources, spread, and approach of treatment. Those demand original yet systematic examination, especially with the assistance of Muslim scholars equipped with knowledge, experience, and insight. This study discussed the intellectual background and career of Shaykh Muhammad al-Ghazali which qualified well his dawah contributions, Islamic reform and revivalism, as well as his treatment of the many current problems and challenges of atheism and help explore his methodology in the analysis of atheism made in terms of the vision, context of emergence, major reasons and motives. Such an examination of methodology takes into consideration the styles of faith indoctrination, as well as the very approach of the Qur'anic development of Islamic faith. The study highlighted the methodology of Shaykh al-Ghazali in the discussion, analysis, and evaluation of atheism. The research used the descriptive and inductive approach. The research showed al-Ghazali's reliance on the Quranic built Islamic belief as essential basis for restoring Islamic faith instead of the dark atheism. It also highlighted some of the characteristics of the Qur'anic approach towards building belief, away from unnecessary philosophical dialectics. This study recommends further exploratory studies on the current approaches and methodologies of atheism, especially with regards to its psychological and intellectual dimensions, as well as the examination of its influences, transformations, perceptions and motives. It also suggests encountering atheism's intellectual despotism with Islamic education, and advancing instead, according to Revelation, an apparatus for the Islamic faith that filters beliefs faith from polluting elements.