Kaygının duyusal işlemleme hassasiyeti, başa çıkma stratejileri ve ailesel kontrol ile ilişkisi

Abstract

Bu çalışmanın amacı duyusal işlemleme hassasiyeti, başa çıkma yolları ve ailesel kontrolün sürekli kaygı ile ilişkisini incelemektir. Çalışmanın örneklemi 18-24 yaş arası 379 üniversite öğrencisi bireyden oluşmaktadır. Katılımcıların 227'si (%59,9) kadın, 152'si (%40,1) erkektir. Araştırma kapsamında katılımcıların duyusal işlemleme hassasiyeti, başa çıkma yolları, ailesel kontrol ve sürekli kaygı düzeyleri incelenmiştir. Veri toplama amacıyla Duyusal İşlemleme Hassasiyeti Ölçeği (DİHÖ), Başa Çıkma Yolları Envanteri (BÇYE), Psikolojik Kontrol Ölçeği (PKÖ), Ebeveyn Bilgisi: İzleme Ölçeği (EBİÖ), Sürekli Kaygı Ölçeği (SKÖ) ve katılımcıların yaş, cinsiyet, eğitim durumu ve algılanan gelir düzeyleri için Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Demografik değişkenler açısından araştırmanın temel değişkenlerini değerlendirmek amacıyla, cinsiyete göre bir farklılaşma olup olmadığına bağımsız gruplar t-testi, algılanan gelir durumunun ilişkili olup olmadığına ise Spearman korelasyon analizi ile bakılmıştır. Araştırmanın temel amacı doğrultusunda değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile değerlendirilmiş ve kaygının yordayıcılarının tespitine yönelik hiyerarşik regresyon analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre duyusal işlemleme hassasiyeti, başa çıkma yolları, ailesel kontrol ve sürekli kaygı arasında 0,11 ile 0,61 aralığında değişen korelasyon katsayıları görülmüştür. Regresyon analizine göre, duyusal işlemleme hassasiyeti, başa çıkma yolları ve ailesel kontrol sürekli kaygıyı %58 düzeyinde yordamaktadır. Çalışma bulguları literatüre göre değerlendirilmiştir ve kaygının açıklanmasında ilgili değişkenler arasında özellikle duyusal işlemleme hassasiyetinin daha önemli olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.The aim of this study is to examine the relationship between sensory processing sensitivity, coping strategies, parental control and trait anxiety level. The sample of the study consists of 379 individuals aged 18-24. Participants of the 227 (59.9%) are women and 152 (40.1%) are men. Within the scope of the research, participants' sensory processing sensitivity, coping strategies, parental control and trait anxiety levels were examined. For data collection was used Sensory Processing Sensitivity Scale, Ways of Coping Inventory, Psychological Control Scale, Parental Information: Monitoring Scale, Trait Anxiety Scale. Participants' for age, gender, educational status and for perceived income levels was used Demographic Information Form. In order to evaluate the basic variables of the research in terms of demographic variables, independent samples t-test was used to determine whether there was a difference according to gender, Spearman correlation analysis was used to determine whether perceived income status was related. In line with the main purpose of the research, the relationships between the variables were evaluated with Pearson correlation analysis and hierarchical regression analysis was performed to determine the predictors of anxiety. According to the results, correlation coefficients ranging from 0.11 to 0.61 were observed between sensory processing sensitivity, coping methods, familial control and trait anxiety. According to regression analysis, sensory processing sensitivity, coping methods and familial control predict trait anxiety at a level of 58%. The study findings were evaluated according to the literature and it was concluded that among the relevant variables, especially sensory processing sensitivity may be more important in explaining anxiety.