Cumhuriyet Dönemi İlmihallerinde Kadınların Özel Hallerinin İncelenmesi

Abstract

Klasik fıkıh eserlerinin genel olarak ilk bölümlerinde ele alınan tahâret, namaz, oruç ve zekât gibi konular, "ibadetler" kapmasında yer almaktadır. Bu konulara akaid meselelerinin de eklenmesiyle ilmihal adıyla bilinen eserlerin ortaya çıkması daha ziyade Osmanlı döneminde söz konusu olduğu ifade edilebilir. Söz konusu zaman diliminde sistemleşmeye başlayan bu süreç, Cumhuriyet dönemiyle birlikte halkın günlük ibadet hayatında ihtiyaç duyduğu konular üzerine eserlerin yazılmasında önemli bir rol oynamıştır. Buna göre, halkın ihtiyaçları arasında özellikle kadınların özel hallerine ilişkin meseleler öncelikli bir yer tutmaktadır. Kadınların hayız, nifas ve istihâze olmak üzere üç özel hali bulunmakta olup, bunların fıkıh açısından oldukça kompleks ve detaylı hükümleri içermesi, ilgili konuların anlaşılmasını zorlaştırmaktadır. İlmihal müellifleri de bu meselelere yer vererek halkın ihtiyaçlarına cevap vermeyi amaçlamışlardır. Bu araştırmada Cumhuriyet dönemi ilmihallerinde kadınların özel hallerine ilişkin ele alınan hususların incelenmesine odaklanmaktadır.

Topics such as tahārah, prayer, fasting, and zakat, which are generally discussed in the first chapters of classical fiqh works, are included in the scope of 'acts of worship'. It can be stated that the emergence of the works known as 'ilmihal' during the addition of a vital al-'aqida to these subjects was mostly in the Ottoman period. This process, which started to be systematised in the aforementioned time period, played a vital role in the writing of works on the subjects that the people needed in their daily worship life in the Republican period. Accordingly, the needs of the people and issues related to the special conditions of women have a priority place. There are three unique states of women, namely menses, nifaas, and istihāza, and the fact that these states include very complex and detailed provisions in terms of fiqh makes it difficult to understand the related issues. İlmihal authors also aimed to respond to the needs of the public by including these issues. This study focuses on analyzing the issues related to women's search in the Republican period.