Duygusal Yeme Davranışının Depresyon ve Duyguları Düzenleme Becerileri ile İlişkisinin Evli Bireyler Üzerinde İncelenmesi

Abstract

Çalışmanın amacı evli bireylerde duygusal yeme, depresyon ve duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. İlişkisel tarama modelinde olan bu araştırmanın çalışma grubunu, 25 yaş ve üzeri 471 evli birey oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında Türkçe Duygusal Yeme Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği ve Olumlu Duyguyu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 26 programı kullanılmıştır. Sosyodemografik özellikler ile duygusal yeme, depresyon ve duyguları düzenleme becerileri puanları arasındaki ilişkileri değerlendirirken değişkenler normal dağılım göstermediği için non-parametrik analiz yöntemleri (Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis Testi) kullanılmıştır. Duygusal yeme, depresyon ve duygu düzenleme becerileri puanlarının gruplar arası karşılaştırılması için Spearman korelasyon yöntemi tercih edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda yaş, eğitim düzeyi, gelir durumu, ebeveyn modelleri (anne), ebeveyn modelleri (baba), genel yeme alışkanlıkları ve ebeveyn yeme alışkanlıkları değişkenlerine göre anlamlı fark görülmüştür. Ebeveyn modelleri anne değişkeninde olumlu duyguları düzenlemede güçlük ölçeği hedefler ve dürtü alt boyutlarında destekleyici anneye sahip olan bireylerin puanlarının anlamlı düzeyde düşük olduğu görülmektedir. Olumlu duyguyu düzenlemede güçlükler ve Duygusal yeme ölçeğinde ebeveyn modellerinde baba figürü için istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmezken, Depresyon ölçeği huzursuz ve mutsuz hissetme, suçluluk hissi, başarısızlık hissi, uyku bozukluğu ve cinsel dürtü kaybı alt boyutlarında ilgisiz ve müdahale edici babaların, yaşam tatmini alt boyutunda ise destekleyici babaya sahip olanları puan ortalamalarının anlamlı şekilde yüksek olduğu görülmüştür. Cinsiyet, çocuk sayısı ve dışarıdan algılanan kilo durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık görülmemiştir. Evli bireylerde çocuk sahibi kadınların duygusal yeme davranışının çocuk sahibi erkeklerin duygusal yeme davranışına göre anlamlı bir fark görülmemiştir. Duygusal Yeme Ölçeği gerginlik durumlarında yeme ve olumsuz duygularla başa çıkabilmek için yeme alt boyutları ile Depresyon ölçeği iştah ve kilo kaybı haricindeki tüm alt boyutlarda pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Duygusal yeme ölçeği kendini kontrol edebilme alt boyutu ile Depresyon ölçeği uyaran karşısında kontrol ve yaşam tatmini alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Duygusal yeme ölçeği uyaran karşısında kontrol ve Depresyon Ölçeği suçluluk hissi alt boyutunda, Duygusal yeme ölçeği uyaran karşısında kontrol ve Depresyon ölçeği iştah ve kilo kaybı ve uyku bozukluğu ve cinsel dürtü kaybı haricindeki tüm alt boyutlarda zayıf düzeyde pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu görülmektedir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgular duygusal yeme davranışının demografik özelliklerden etkilendiği noktaları, depresyon ölçeği ve olumlu duyguları düzenleme becerileri ölçeğinin alt boyut karşılaştırmalarında elde edilen sonuçları göstermiştir.The study aims to investigate the relationship between emotional eating, depression, and emotion regulation skills in married individuals. The research, based on a correlational survey model, includes 471 married individuals aged 25 and older. Data collection tools include the Turkish Emotional Eating Scale, Beck Depression Inventory-II and the Difficulties in Emotion Regulation Scale for Positive Emotions. Statistical analyses were conducted using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 26th Program. Since the variables did not show a normal distribution, non-parametric analysis methods (Mann-Whitney U Test and Kruskal-Wallis Test) were used to assess the relationships between sociodemographic characteristics and scores of emotional eating, depression, and emotion regulation skills. Spearman's correlation method was employed for comparing emotional eating, depression, and emotion regulation skills scores among groups. The analyses revealed significant differences in terms of age, education level, income status, parental models (mother and father), general eating habits, and parental eating habits. For individuals with supportive mothers, significantly lower scores were observed in the goal-setting and impulsivity subscales of the Difficulties in Emotion Regulation Scale for Positive Emotions. While no statistically significant differences were found concerning the father figure in the parental model regarding emotional eating and difficulties in regulating positive emotions, significant differences were observed in depression-related subscales such as feelings of restlessness, unhappiness, guilt, failure, sleep disturbances, and loss of libido. Higher scores were seen among individuals with neglectful and overinvolved fathers, whereas individuals with supportive fathers scored higher in the life satisfaction subscale. No significant differences were found concerning gender, the number of children, or perceived weight status. Similarly, no significant difference was observed in emotional eating behaviors between women and men with children. The Emotional Eating Scale has shown a significant relationship with all subscales of the Depression Scale, except for appetite and weight loss, in dealing with eating during tension and coping with negative emotions. The subscale of self-control in the Emotional Eating Scale has a positive and significant relationship with the subscales of control in response to stimuli and life satisfaction in the Depression Scale, while the subscale of control in response to stimuli in the Emotional Eating Scale has a positive and significant relationship with the guilt subscale of the Depression Scale. A weak, positive, and significant relationship has been found between the Emotional Eating Scale's subscale of control in response to stimuli and all subscales of the Depression Scale, except for appetite and weight loss, sleep disturbances, and loss of sexual drive.