Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun erken teşhisinin ve tedavi durumunun yetişkinlerin hayat kalitesi ve kişilik bozuklukları üzerine etkisinin değerlendirilmesi

dc.contributor.advisorKılıçoğlu, Ali Güven
dc.contributor.authorKırat, Tuğçe Gizem
dc.date.accessioned2026-11-06T13:58:41Z
dc.date.issued2025
dc.departmentLisansüstü Eğitim Enstitüsü
dc.description.abstractBu araştırma, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu tanısının alındığı yaş aralığı ile tedavi geçmişinin, genç erişkinlerde yaşam kalitesi ve kişilik patolojisi üzerindeki etkilerini incelemektedir. Örneklem, 18–25 yaş aralığında olup DEHB tanısı aldığını belirten üniversite öğrencilerinden oluşmuştur. Katılımcılar, tanı yaş aralığına göre erken tanı (12 yaş ve öncesinde tanı alanlar) ve geç tanı (12 yaşından sonra tanı alanlar) olarak; ayrıca DEHB tedavi geçmişine göre ilaç kullanmış olmak ve olmamak üzere gruplara ayrılmıştır. Veriler, çevrimiçi olarak elde edilmiştir ve sosyodemografik bilgi formu, yaşam kalitesi için WHOQOL-BREF-TR ve kişilik bozuklukları için Coolidge Eksen II Envanteri Plus Türkçe Kısa Formu (CATI+TRKF) kullanılmıştır. Sonuçlar, "geç teşhis" grubundaki katılımcıların yaşam kalitesi puanlarının anlamlı düzeyde daha düşük olduğunu, "erken teşhis" grubundaki katılımcıların bazı kişilik bozuklukları için daha yüksek puanlar aldığını, daha önce DEHB için ilaç tedavisi görmemiş bireylerin ise bazı yaşam kalitesi alanlarında düşük puanlar elde ettiğini ve şizoid ve paranoid kişilik bozukluğu puanlarının daha yüksek olduğunu göstermiştir. Çalışmanın sınırlılıkları ve klinik çıkarımları tartışılmış, ileri araştırmalara yönelik öneriler verilmiştir.
dc.description.abstractThis study examines how the age range at which individuals are diagnosed with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) and their treatment history affect quality of life and personality pathology in emerging adulthood. The sample comprised university students aged 18–25 who reported having received an ADHD diagnosis. Participants were divided into early-diagnosed (diagnosed at or before the age of 12) and late-diagnosed (diagnosed after the age of 12) groups, and were also divided according to their medicine use. Data were collected online using a sociodemographic form, the WHOQOL-BREF-TR for quality of life, and the Coolidge Axis II Inventory Plus Turkish Short Form (CATI+TR-KF) for personality disorders. Statistical analyses included group comparisons and correlations to assess differences and relationships between variables. The findings revealed that participants in the "late-diagnosed" group scored significantly lower overall and domain-specific quality of life, however, participants in the "early diagnosed" group showed some increased scores for certain personality disorders, contrary to the present study's initial hypothesis. Additionally, individuals who had never received medicinal treatment for ADHD showed worse outcomes in some quality of life areas,but the increased scores of personality disorders for said participants were only limited to schizoid and paranoid personality disorders. The study discusses limitations and offers recommendations for clinical practice and further research.
dc.identifier.citationKırat, T. G. (2025). Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun erken teşhisinin ve tedavi durumunun yetişkinlerin hayat kalitesi ve kişilik bozuklukları üzerine etkisinin değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Tez No. 1000003]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=5T1_CZ5-UGb9QCmoURec4D6LKRF6bU3YA1T0_-8JQ7C0B3jOsCJCE-HPY6YCBm6a
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12436/9811
dc.identifier.yoktezid1000003
dc.language.isotr
dc.publisherİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectDEHB
dc.subjecttanı yaşı aralığı
dc.subjectyaşam kalitesi
dc.subjectkişilik bozukluğu
dc.subjectWHOQOL-BREF-TR
dc.subjectCATI+TR-KF
dc.subjectgenç erişkinlik
dc.subjectADHD
dc.subjectage range of diagnosis
dc.subjectquality of life
dc.subjectpersonality disorders
dc.subjectyoung adulthood
dc.titleDikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun erken teşhisinin ve tedavi durumunun yetişkinlerin hayat kalitesi ve kişilik bozuklukları üzerine etkisinin değerlendirilmesi
dc.title.alternativeAssesment of the impact of early diagnosis and treatment status of attention deficit hyperactivity disorder on quality of life and personality disorders in adults
dc.typeMaster Thesis
dspace.entity.typePublication

Dosyalar

Orijinal paket

Listeleniyor 1 - 1 / 1
Yükleniyor...
Küçük Resim
İsim:
dikkat-eksikligi-ve-hiperaktivite-bozuklugunun-erken-teshisinin-ve-tedavi-durumunun-yetiskinlerin-hayat-kalitesi-ve-kisilik-bozukluklari-uzerine-etkisinin-degerlendirilmesi.pdf
Boyut:
1.88 MB
Biçim:
Adobe Portable Document Format

Lisans paketi

Listeleniyor 1 - 1 / 1
Yükleniyor...
Küçük Resim
İsim:
license.txt
Boyut:
1.17 KB
Biçim:
Item-specific license agreed upon to submission
Açıklama: