Ergenlerin kimlik gelişimleri ile öznel iyi oluşları arasında ahlaki olgunluklarının aracı rolü

Abstract

Çalışmanın amacı, ergenlerin kimlik gelişimleri ile öznel iyi oluşları arasındaki ahlaki olgunluklarının aracı rolünün incelenmesidir. Bununla birlikte, kimlik gelişimi, öznel iyi oluş, ahlaki olgunluğun ergenlerin sahip olduğu sosyo-demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı da çalışmanın alt amaçlarındandır. Bu çalışma ilişkisel tarama yöntemiyle yapılmış nicel bir araştırmadır. İstanbul'da, 2020-2021 eğitim öğretim yılında öğrenimine devam eden toplam 436 (364'ü kız, 72'si erkek) lise öğrencisiyle (14-18 yaş aralığında) çevrimiçi veri toplama yöntemiyle yapılmıştır. Araştırmada yer alan değişkenlerin ölçülmesi amacıyla katılımcılara sosyo-demografik özelliklerden oluşan Kişisel Bilgi Formu, Eryılmaz (2009) tarafından geliştiren "Ergen Öznel İyi Oluş Ölçeği", Morsümbül ve Çok (2014) tarafından Türkçe 'ye uyarlanan "Kimlik Gelişiminin Boyutları Ölçeği, Şengün ve Kaya (2007) tarafından geliştirilen "Ahlaki Olgunluk Ölçeği" uygulanmıştır. Verilerin analizinde Bağımsız Gruplar t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), LSD, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ve Hiyerarşik Regresyon yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi SPSS 25 Paket programı ve AMOS 24.0 Paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre; demografik değişkenlerden cinsiyet değişkenine bakıldığında, cinsiyetler arasında herhangi bir farklılığın olmadığı anlaşılmıştır. Aile tipi değişkeninde ise; tek ebeveynli ailede yetişen bireylerin içsel yatırımda bulunma puanlarının, çekirdek aile ve geniş aileye sahip bireylerden daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ergenlerin öznel iyi oluş, ahlaki olgunluk ve saplantılı araştırma puanlarının gelir düzeyine ve yaş değişkenine göre anlamlı farklılık oluşturduğu görülmüştür. Bu farklılık, öznel iyi oluş ve ahlaki olgunluk puanlarında gelir düzeyi yüksek bireylerin lehine, saplantılı araştırma puanlarında ise bunun tam tersine; gelir düzeyleri düşük bireylerin lehine bulunmuştur. Araştırmanın nihai hedefi olan kimlik gelişimi ile öznel iyi oluş arasındaki ilişkide ahlaki olgunluğun aracı rolü konusunda kısmi aracı rol etkisi tespit edilmiştir.This study aims to examine the mediating role of moral maturity between adolescents' identity development and subjective well-being. However, whether identity development, subjective well-being, and moral maturity differ according to the sociodemographic characteristics of adolescents were also examined as sub-objectives of the study. The study is quantitative research conducted with the relational screening method. It was conducted by online data collection method and a total of 436 (364 female, 72 male) high school students (aged 14-18 years) studying in Istanbul in the 2020-2021 academic year participated in the survey. In order to measure the variables in the research, the following scales were applied to the students: Personal Information Form consisting of sociodemographic characteristics, the "Adolescent Subjective Well-Being Scale" developed by Eryılmaz (2009), the "Dimensions of Identity Development Scale" adapted to Turkish by Morsümbül and Çok (2014), and the "Moral Maturity Scale" developed by Şengün and Kaya (2007). For the data analysis, independent Groups t-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), LSD, Pearson Product-Moment Correlation, and Hierarchical Regression methods were used. The analysis of the obtained data was carried out using SPSS 25 Package program and AMOS 24.0 Package program. According to the results obtained in the study, it was observed that there was no difference between genders when the gender variable from demographic variables was examined. In the family type variable; It has been observed that the commitment-making scores of the individuals who grew up in a single-parent family were higher than the individuals who grew up in nuclear and extended families. This difference was found in favor of individuals with high-income levels in subjective well-being and moral maturity scores, however, in ruminative exploration scores, it was found in favor of individuals with low-income levels. It has been determined that the mediating role of moral maturity is partial in the relationship between identity development and subjective well-being, which is the ultimate goal of the research.