Karşılaştırmalı hukukta delil değerlendirme yasakları

Abstract

Delil değerlendirme yasakları, ana hatlarıyla ortaya koymaya çalışacağımız üzere birçok ülke mevzuat ve uygulamasında yerleşik bir kurum olmasına karşın, bu kurumun hukuki esası ve pratik etkisi öteden beri sorgulanmaktadır. Bu nedenle delil değerlendirme yasaklarının hukuki esası ve dayanağı, bir başka deyişle ratio legisi konusundaki doktriner çalışmalarda bir artış söz konusudur. Bu çalışmalardaki esas tartışma, elde edilen delillerin hangi durumlarda hukuka aykırı sayılacağı ve hangi durumlarda kullanılıp kullanılamayacağıdır. Bu sorunun cevabı delil elde ediliş biçimi ve hukuka aykırılığın nevine göre farklılık göstermektedir. Özellikle güncel gelişmelerin etkileriyle, inceleme konusu ülkelerin kanuni düzenlemelerinin değiştiği, uygulamada içtihat haline gelmiş kararların çeşitlendiği gözlemlenmektedir. Çalışmamızda İsviçre ceza muhakemesi kanunundaki değişikliklerin yanı sıra Alman ve Amerikan ceza muhakemesi sisteminde delil değerlendirme yasaklarına ilişkin yaklaşımlar izah edilecektir.

As we will try to reveal with outlines, despite the evidence assessment restrictions are institutional in legislations and in practice of many countries, legal basis and practical effect of this institution is questioned all along. Therefore there is an increase in academic writings on legal basis and justifications of evidence assessment restrictions, in other words of ratio legis. The main debate in those writings is in which cases the obtained evidence would be considered as illegal and in which cases it will be used. The answer of such question differs depending on the way of acquisition of the evidence and the kind of illegality. It is observed that the legal arrangements of the countries subject matter of the analyzing differ and the decisions which became case law in practice have gotten diversified especially with the effects of current developments. In our study approaches with regards to the evidence assessment restrictions in German and American criminal procedure system as well as the amendments in the Swiss Code on Criminal Procedure.