Türk Ceza Hukukunda İddianamenin İadesi

Abstract

Türk Ceza Hukukuna 2005 yılında, 5271 sayılı Kanun ile gelen iddianamenin iadesi ile Cumhuriyet savcısı tarafından tanzim edilen iddianamenin belirli yasal unsurlara sahip olması gerektiği aksi halde mahkemece iddianamenin iadesine karar verilebileceği düzenlenmiştir. Daha öncesinde, 1412 sayılı Kanun döneminde Cumhuriyet savcısı tarafından yeterli tahkikat yapılmadan ve suça ilişkin deliller toplanmadan, başka bir ifade ile "basit şüphe" ile kişi hakkında kamu davası açılabiliyorken; yeni düzenleme ile kamu davasının açılabilmesi için suçun sübutuna doğrudan etki eden delillerin toplanması ve "yeterli şüpheye" ulaşılması gerekmektedir. CMK'nin "iddianamenin iadesi" üst başlıklı 174.maddesinde, mahkeme tarafından iddianamenin hangi hallerde iade edileceği sarih ve sınırlı bir şekilde belirtilmesine rağmen uygulamada bu kapsamın dışına çıkılmak suretiyle ve kanunda yer almayan gerekçelerle iddianameler mahkemelerce iade edilebilmektedir. Oysa ki söz konusu madde gerekçesinde dahi iddianamenin iadesi nedenlerinin kanunda sınırlı ve açık bir şekilde belirtildiği madde metninde yer almayan nedenlere bağlı olarak iddianamenin iade edilemeyeceği belirtilmiştir. Bu çalışma ile de iddianamenin iadesi nedenlerinin neler olduğu ve nasıl anlaşılması gerektiği anlatılmak suretiyle uygulamadaki iade nedenlerinin ve gerekçelerinin kanuniliği irdelenecek ve nihayetinde eleştiriler ve görüşler ortaya konacaktır.

With the institution of returning the indictment, which was included in the Turkish Criminal Law in 2005 with the Criminal Procedure Law No. 5271; It has been regulated that the indictment drawn up by the public prosecutor must have certain legal elements, otherwise the court may decide to return the indictment. Previously, in the period of the Criminal Procedure Law No. 1412, a public lawsuit could be filed against a person without adequate investigation and without collecting evidence regarding the crime, in other words, with "simple suspicion"; With the new regulation, in order to open a public case, it is necessary to collect the evidence that directly affects the evidence of the crime and to reach "sufficient suspicion". Although it is clearly and limitedly stated in Article 174 of the CMK, under the heading "return of indictment", in which cases the indictment will be returned by the court, in practice, indictments can be returned by the courts for reasons that are not included in the law, by going beyond this scope. However, even in the justification of the said article, it is stated that the indictment cannot be returned depending on the reasons not included in the text of the article, in which the reasons for the return of the indictment are limited and clearly stated in the law. In this study, by explaining what the reasons for the return of the indictment are and how it should be understood, the legality of the reasons and justifications for the return in practice will be examined, and finally, criticisms and opinions will be put forward.