Genç İşsizliği Etkileyen Temel Makroekonomik Unsurlara Yönelik Bölgesel Bir İnceleme: Türkiye Örneği

Abstract

Günümüzde ülkeler arası ekonomik entegrasyonun artması neticesinde işsizlik sorunu küresel bir boyut kazanmış olup, Türkiye’de dahil olmak üzere artık neredeyse işsizlik sıkıntısı çekmeyen herhangi bir ülke kalmamıştır. Makro ve mikro düzeyde birçok bileşen gençlerin işgücü piyasası içerisinde yetişkinlere kıyasla daha kırılgan bir yapıya bürünmesine, dolayısıyla da işsizlik oranlarının 15-24 yaş grubu aralığında yer almakta olan bu genç nüfus içerisinde daha hızlı yükselmesine neden olmaktadır. Buna paralel olarak gerek küresel gerek bölgesel düzeyde yapılan çoğu araştırmada, genç işsizlik oranlarının senelerdir genel işsizlik oranlarının yaklaşık iki katı seviyesinde gerçekleştiği saptanmıştır. Genç işsizlik oranı yalnızca ülke düzeyinde değil, bölgesel düzeyde de farklılık gösteren bir göstergedir ve bölgeler arası genç işsizlik oranlarında oluşan eşitsizliğin giderilmesi toplumsal refahın yükselmesi açısından önem arz etmektedir. Aynı zamanda, genç işsizlik oranlarının bölgesel anlamda neden farklılaştığına yönelik sebeplerin tespit edilmesi, bu oranların daha hızlı ve etkin bir şekilde düşürülmesini sağlayacaktır. Bu gibi durumlar ise genç işsizlik sorununun yalnızca ülke düzeyinde değil, bölgesel düzeyde ayrıca ele alınması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, 2004- 2020 dönemine ait veriler aracılığıyla Türkiye’de İBBS-2 düzeyi kapsamında belirlenen 26 bölge için temel makroekonomik faktörlerin genç işsizliği üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlanmaktadır. Çalışma kapsamında panel veri analizi yöntemi tercih edilmiş ve yıllık veriler kullanılmıştır. Yapılan analizde genç işsizlik oranı bağımlı değişken olarak ele alınmış olup, kişi başına reel GSYH, dışa açıklık oranı, net asgari ücret, tüfe bazlı reel efektif döviz kuru, 2008 ve 2018 finansal krizleri ve üniversite sayısı değişkenleri bağımsız değişkenler olarak kullanılmıştır. Analiz neticesinde, kişi başına reel gelir ve net asgari ücretin genç işsizlik oranına azaltıcı yönde etki ettiği, bu iki değişken dışında kalan diğer açıklayıcı değişkenlerin ise genç işsizlik oranına arttırıcı yönde bir etkide bulunduğu sonucuna ulaşılmıştırToday, as a consequence of increasing economic integration between countries, the unemployment problem has gained a global dimension, and there is almost no country left that does not suffer from unemployment, including Turkey. Many macro and micro-level components induce young people to have a more vulnerable structure in the labor market compared to adults, and therefore unemployment rates to rise more rapidly among the young population in the 15-24 age group. In parallel with this, in many studies conducted at global and regional levels, it has been determined that youth unemployment rates have been approximately twice the general unemployment rates for years. Youth unemployment rate is an indicator that also varies at the regional base, not only in a country base and eliminating the disparity in youth unemployment rates between regions is significant in terms of increasing social welfare. At the same time, identifying the reasons why youth unemployment rates differ regionally will enable these rates to be reduced more rapidly and effectively. Such situations reveal the necessity of addressing the youth unemployment problem not only at the country level but also at the regional level. This study aims to investigate the effects of main macroeconomic factors on youth unemployment for 26 regions determined within the scope of NUTS-2 level in Turkey, using data for the period 2004-2020. Within the scope of the study, panel data analysis method was preferred and annual data were used. In the analysis, the youth unemployment rate was taken as the dependent variable, and the variables of real GDP per capita, openness rate, net minimum wage, CPI-based real effective exchange rate, 2008 and 2018 financial crises and the number of universities were used as independent variables. As a result of the analysis, it was concluded that real income per capita and net minimum wage have a decreasing effect on the youth unemployment rate, while other explanatory variables except these two variables have an increasing effect on the youth unemployment rate.