Mizaç ve karakter özelliklerinin ölüm kaygısı ve ölüm kabulü üzerindeki etkilerinin incelenmesi

Abstract

Mevcut çalışmada, Cloninger'in tanımladığı mizaç ve karakter özelliklerinin bireylerin deneyimledikleri ölüm kaygısı ölüm kabulü üzerindeki etkilerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın örneklemini 18-50 yaş aralığında 152 katılımcı oluşturmaktadır. Çalışmanın amaçları doğrultusunda katılımcılara, Demografik Bilgi Formu, Mizaç ve Karakter Envanteri (TCI) ve Ölüm ve Ölmekle İlgili Çok Yönlü Değerlendirme Envanteri (ÖÇDE-f) uygulanmıştır. Çalışmanın hipotezlerini test etmek amacıyla Pearson korelasyon ve hiyerarşik regresyon analizleri kullanılmıştır. Yürütülen analizler sonucunda, mizaç boyutlarından zarardan kaçınma ile ölüm kaygısı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunurken, karakter özelliklerinden kendini yönetme ve iş birliği yapma ile ölüm kaygısı arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Mizaç özelliklerinden zarardan kaçınma ile ölüm kabulü arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunurken, karakter özelliklerinin tüm alt boyutlarında ölüm kabulü ile pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Mizaç ve karakter özellikleri çeşitli yönlerde ve farklı kombinasyonlarda ölüm kaygısını ve ölüm kabulünü yordamıştır.

The aim of the current study is to investigate the impact of temperament and character traits, as defined by Cloninger, on the experience of death anxiety in individuals. The sample for this study consists of 152 participants ranging in age from 18 to 50, with 67.8% of the participants being women and an average age of 31.50. To achieve the study objectives, participants completed the Demographic Information Form, as well as the Turkish versions of the Temperament and Character Inventory (TCI) and the Multidimensional Orientation Toward Dying and Death Inventory (MODDI-F). Pearson correlation and hierarchical regression analyses were conducted to test the hypotheses of the study. The analysis revealed a significant positive relationship between the temperament dimension of harm avoidance and death anxiety, while significant negative relationships were found between the character dimensions of self-directedness and cooperation and death anxiety. While there was a negative significant relationship between harm avoidance and death acceptance from temperament traits, a positive significant relationship was found between death acceptance and all sub-dimensions of character traits. Temperament and character traits predicted death anxiety and death acceptance in various directions and in different combinations.