Okul Öncesi Öğretmenlerinin Mesleğe Yabancılaşma Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Abstract

Bu araştırma resmî ve özel okullarda görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin işe yabancılaşma düzeylerini ve bunları etkileyen değişkenleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma betimsel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya 60 resmî ve özel okulda görev yapan 288 okul öncesi öğretmeni katılmıştır. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu ve Okul Öncesi Öğretmenlerinin İşe Yabancılaşma Ölçeği kullanılarak elde edilmiş ve SPSS programında çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin mesleğe yabancılaşma düzeylerinin genel olarak düşük düzeyde, Güçsüzlük Duygusu ve Normsuzluk boyutlarında kısmen yüksek; Anlamsızlık Duygusu boyutunda ise en düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin mesleğe yabancılaşma düzeylerinin; haftalık çalışma saatine göre, Normsuzluk alt boyutunda, eğitim kurumu türü değişkenine göre; ölçek geneli ile Kendine Yabancılaşma ve Normsuzluk alt boyutlarında, mesleği isteyerek seçip seçmeme değişkenine göre; ölçek geneli ile Anlamsızlık Duygusu ve Yalıtılmışlık Duygusu alt boyutunda anlamlı farklılık bulunmuştur. Sınıfında kaynaştırma öğrencisi olup olmaması değişkenine göre; Kendine Yabancılaşma ve Normsuzluk alt boyutlarında, mezun olunan bölüm değişkenine göre; Kendine Yabancılaşma ve Normsuzluk alt boyutlarında, iş yerindeki arkadaşlık ilişkileri değişkenine göre ise ölçek geneli ile Anlamsızlık Duygusu, Yalıtılmışlık Duygusu, Güçsüzlük Duygusu ve Normsuzluk alt boyutlarında anlamlı farklılık saptanmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin mesleğe yabancılaşma düzeylerinin medeni durum, yaş, hizmet süresi, sınıf mevcudu, kurum imkânları, algılanan gelir düzeyi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir.

This study, which was carried out for the purpose of determining the occupational alienation levels (sense of insignificance, sense of isolation, self-alienation, powerlessness, normlessness) of pre-school teachers working at state and private schools and the variables affecting them, was conducted in the relational screening model. 288 pre-school teachers working at 60 state and private schools participated in the study by way of the unbiased sampling method. The data of the study were collected by using the Occupational Alienation of Pre-school Teachers Scale. The data obtained were analyzed in the SPSS program. One of the results of the study is that the occupational alienation levels of preschool teachers were found to be at a low level in general, partially high in the Sense of Powerlessness and Normlessness dimensions and at the lowest level in the sense of insignificance dimension. Another result is that significant differences were found in the occupational alienation statuses of pre-school teachers, in the normlessness sub-dimension according to weekly working hours, in the overall scale and self-alienation and normlessness sub-dimensions according to the variable of the type of educational institution, in the overall scale and sense of insignificance and isolation sub-dimensions according to the variable of choosing the occupation with one’s own will. Significant differences were determined in the self-alienation and normlessness sub-dimensions according to the variable whether there was an inclusive student in the class, in the self-alienation and normlessness sub-dimensions according to the variable of the department graduated from, in the overall scale and the sense of insignificance, sense of isolation, powerlessness and normlessness sub-dimensions according to the friendship relationships at workplace variable. It was determined that the occupational alienation levels of pre-school teachers did not demonstrate a significant difference in regard to the variables of marital status, age, the term of service, classroom size, institutional facilities, and the perceived income level.