Ebeveynlerin duygusal zeka düzeyleri ile duygusal erişilebilirlik düzeyleri arasındaki ilişki üzerine bir inceleme

Abstract

Bu çalışmada ebeveynlerin duygusal zeka düzeyleri ile duygusal erişilebilirlik düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışma örneklemini, uygun örnekleme yöntemi ile ulaşılmış 20-65 yaş arası 398 ebeveyn oluşturmuştur. Çalışmada ebeveynlerin duygusal erişilebilirlik düzeylerini değerlendirmek amacı ile Ebeveyn Duygusal Erişilebilirliği Ölçeği (LEAP), duygusal zeka düzeylerini değerlendirmek için ise Duygusal Zeka Özelliği Ölçeği Kısa Formu (DZÖÖ-KF) kullanılmıştır. Çalışma ilişkisel tarama modeli ile yapılmış olup, katılımcılardan elde edilen verileri analiz etmek için t-testi, ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Bu analizler doğrultusunda anne ve babaların 'Duygusal Zeka Özelliği Ölçeği'nin 'Sosyallik' ve 'Duygusallık' alt boyutlarından ve 'Ebeveyn Duygusal Erişilebilirliği Ölçeği'nden aldıkları puanların cinsiyete göre farklılaştığı görülmüştür. Ebeveynlerin duygusal zeka düzeyleri yaşlarına göre farklılık göstermezken, yaşları arttıkça duygusal erişilebilirlik düzeylerinin azaldığı tespit edilmiştir. Öte yandan, ebeveynlerin duygusal zeka düzeylerinin eğitim seviyelerine, çalışma durumlarına ve ekonomik gelirlerine göre farklılaştığı saptanmış olup, eğitim seviyesinin artması, bir işe ve gelire sahip olmanın ebeveynlerin duygusal zeka düzeylerini arttırdığı tespit edilmiştir. Ebeveynlerin sahip oldukları çocuk sayılarının ise duygusal erişilebilirlik düzeylerini etkilediği bulgusu elde edilmiş ve tek çocuğa sahip ebeveynlerin diğer ebeveynlere kıyasla daha fazla duygusal erişilebilir oldukları saptanmıştır. Ayrıca analiz sonuçları, araştırma soruları çerçevesinde ele alınan temel değişkenler olan duygusal zeka ile ebeveyn duygusal erişilebilirliği kavramlarının birbirleri ile ilişkili olduğunu ve ebeveynlerin duygusal zeka düzeylerinin duygusal erişilebilirliklerini yordadığını ortaya koymaktadır. Yapılan analizler ilgili literatür ışığında tartışılmış ve elde edilen bulgular doğrultusunda öneriler sunulmuştur.

The aim of this study is to examine the relationship between parents' emotional intelligence and emotional availability. The sample is composed of 398 parents. Convenience sampling was applied to select the participant due to economic difficulty and time constraints. Emotional Availability of Parents Scale (LEAP) developed by Lum and Phares (2005) was used to assess participants' emotional availability and Trait Emotional Intelligence Questionnaire–Short Form developed by Petrides and Furnham (2000,2001) to evaluate participants' emotional intelligence. In the study, it was conducted by correlation analysis model and T-test, ANOVA, correlation and regression analysis were used to analyze the data obtained from the participants. Results revealed that significant differences for parents' emotional availability and emotional intelligence in terms of parents' gender. While the parents' emotional intelligence does not show significant differences in regard to their ages, it was determined that their emotional availability decreases with increasing age. However, results revealed that parents' emotional intelligence differs significantly in regard to their socio-economic status, income and levels of education, having a job and income and upper levels of education improve their emotional intelligence. It was obtained that having more than one child makes the parents less emotionally available. Lastly, parents' emotional intelligence was correlated with maternal and paternal emotional availability and their emotional intelligence levels positively predict their emotional availability. The results were discussed in the light of the related literature and suggestions are presented in regard to the findings obtained.